HÓA THẠCH KHỦNG LONG 115 TRIỆU NĂM TUỔI ĐƯỢC PHÁT HIỆN TRONG LÕI KHOAN SÂU Ở TRUNG QUỐC

Dinoman tháng 9 09, 2026

Các nhà khoa học Trung Quốc vừa công bố phát hiện hóa thạch khủng long đầu tiên từ khu vực phía Tây của Thành hệ Bayan Gobi, Nội Mông. Mẫu vật được định danh 208GPV01, có niên đại khoảng 115 triệu năm, góp phần mở rộng phạm vi địa lý đã biết của hóa thạch khủng long trong hệ tầng này.

Phục dựng ngoại hình của khủng long Psittacosaurus. Nguồn: Jakob Vinther et al.

Mẫu hóa thạch được tìm thấy hoàn toàn tình cờ trong quá trình khảo sát khoáng sản đồng. Khi khoan thăm dò tại khu vực Guaizihu thuộc bồn địa Yin’gen-Ejinaqi, nhóm địa chất đã thu được một đoạn lõi khoan ở độ sâu 473m chứa các cấu trúc xương khủng long. Đây là lần đầu tiên một hóa thạch khủng long được ghi nhận từ phần phía tây của hệ tầng Bayan Gobi.

Theo nhóm nghiên cứu do tiến sĩ Hình Lập Đạt (Đại học Địa chất Trung Quốc và Bảo tàng Khoa học Dinosaur Odyssey) dẫn đầu, Thành hệ Bayan Gobi là trầm tích lục địa có tuổi Phấn Trắng sớm, trước đây chủ yếu được biết đến qua các phát hiện ở khu vực phía Đông bồn địa. Sinh giới tại đây có nhiều điểm tương đồng với hệ sinh thái Nhiệt Hà nổi tiếng, dù vẫn tồn tại một số khác biệt.

Mẫu 208GPV01 bao gồm các đốt sống đuôi gần gốc, xương sườn vùng hông, các cung thần kinh và một số gân hóa xương. Dựa trên đặc điểm giải phẫu, nhóm tác giả xác định mẫu vật thuộc về nhóm Ornithischia, nhóm khủng long ăn thực vật có cấu trúc hông giống hông chim. Khi so sánh hình thái với nhiều loài khác nhau bằng phương pháp hình thái học hình học, mẫu vật cho thấy sự tương đồng lớn với Psittacosaurus, một chi khủng long ăn thực vật phổ biến ở Đông Á thời Phấn Trắng.

Tuy vậy, do mẫu vật thu được khá hạn chế, các nhà khoa học không đưa ra kết luận về loài cụ thể. Mẫu vật hiện được phân loại tạm thời là một loài chưa xác định thuộc nhóm Ornithischia. Dù vậy, phát hiện này vẫn có ý nghĩa lớn vì bổ sung dữ liệu cho khu vực vốn ít được nghiên cứu của Thành hệ Bayan Gobi.

Trước đây, thành hệ này đã ghi nhận một số loài khủng long như Penelopognathus weishampeli, Psittacosaurus sibiricus hay Bannykus wulatensis, nhưng hầu hết đều đến từ phần phía Đông bồn địa. Việc phát hiện 208GPV01 ở phía Tây cho thấy phạm vi phân bố của khủng long tại đây rộng hơn so với nhận định trước đó.

Công trình nghiên cứu đã được công bố ngày 5 tháng Chín năm 2026 trên tạp chí Earth History and Biodiversity. Phát hiện này mở ra triển vọng khảo sát sâu hơn các lõi khoan địa chất nhằm tìm kiếm hóa thạch ở những khu vực trước đây chưa từng được xem là giàu tiềm năng cổ sinh.