LẠC ĐÀ CỔ ĐẠI VỚI CẶP RĂNG NANH ĐẶC BIỆT Ở MỸ LÀ MỘT LOÀI HOÀN TOÀN MỚI

Một nghiên cứu công bố năm 2026 đã xác lập Vampyrocamelus là một chi lạc đà đã tuyệt chủng từng sinh sống tại Bắc Mỹ vào giữa đến cuối Thế Trung Tân, thuộc giai đoạn Clarendonian. Chi này hiện chỉ gồm một loài duy nhất là Vampyrocamelus welshi. Theo phân loại, đây là một đại diện sớm của Tông Lamini, tức nhóm có quan hệ họ hàng với lạc đà không bướu Nam Mỹ như lạc đà không bướu llama ngày nay.

Phục dựng ngoại hình Vampyrocamelus welshi. Tranh của Hodari Nundu.

Điểm nổi bật nhất của loài động vật này là sự phát triển bất thường của các răng nanh và răng tiền hàm trước ở con đực. Những chiếc răng này có hình dạng dài, cong và nhọn giống nanh kiếm, khiến các nhà nghiên cứu lựa chọn tên gọi Vampyrocamelus, lấy cảm hứng từ hình tượng ma cà rồng. Mặc dù sở hữu bộ răng đặc biệt, về nhiều đặc điểm giải phẫu khác, loài này rất giống với Aepycamelus, một chi lạc đà chân dài thường được gọi là “lạc đà hươu cao cổ”.

Các hóa thạch hiện được nhận diện là của Vampyrocamelus đã được thu thập từ giữa thế kỷ XX bởi nhà sưu tập hóa thạch Childs Frick và các cộng sự tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Hoa Kỳ. Tuy nhiên, trong nhiều thập niên, nhóm hóa thạch này chưa được mô tả chính thức. Một số mẫu vật từng được gắn nhãn “Machairocamelus”, nhưng tên gọi đó chưa từng được công bố hợp lệ trong khoa học. Chỉ đến nghiên cứu của Marriott và đồng nghiệp năm 2026, chi mới này mới được mô tả và đặt tên chính thức. Tên loài welshi được đặt để vinh danh nhà nghiên cứu lạc đà hóa thạch Ed Welsh.

Phần lớn hóa thạch Vampyrocamelus được tìm thấy trong các lớp trầm tích Clarendon tại Bang Texas và khu vực lân cận thuộc Bang Oklahoma, Hoa Kỳ. Ngoài ra, một số hóa thạch hiếm hơn cũng được ghi nhận tại Bang Nebraska, trong Thành hệ Ash Hollow. Các nhà nghiên cứu cho rằng một số hóa thạch phần thân từng được gán cho Aepycamelus thực tế có thể thuộc về Vampyrocamelus, bởi hai chi này rất khó phân biệt nếu không có bằng chứng từ răng.

Về hình thái, Vampyrocamelus là một loài lạc đà kích thước lớn với chiều dài hộp sọ trung bình khoảng 41cm. Ở con đực, răng nanh hàm trên và răng tiền hàm thứ nhất phát triển thành các cấu trúc giống nanh dài, trong một số trường hợp vượt quá 4cm. Trái lại, con cái có kích thước sọ tương đương nhưng các răng này chỉ ngắn và dạng chốt. Sự khác biệt này cho thấy mức độ lưỡng hình giới tính rõ rệt trong cấu trúc bộ răng.

Các đặc điểm khác của hộp sọ cũng cho thấy sự thích nghi riêng biệt. Lỗ mũi xương có hình thoi và kích thước lớn; các răng má có độ cao thân răng trung bình so với những nhóm lạc đà cổ khác. Ở hàm dưới, Vampyrocamelus sở hữu ba răng cửa phát triển rộng cùng các răng nanh dưới dạng hình nón, tuy nhỏ hơn và ít cong hơn so với nanh hàm trên. Một số mẫu vật còn cho thấy sự khác biệt cá thể, chẳng hạn khoảng trống giữa các răng thay đổi hoặc xuất hiện thêm một răng tiền hàm phụ.

Các phần xương cơ thể được phát hiện cho thấy Vampyrocamelus có cấu trúc chân rất dài và thanh mảnh. Xương quay và xương trụ ở cẳng tay đã hợp nhất hoàn toàn; các xương bàn chân và bàn tay kéo dài đáng kể; trong khi xương chày là xương dài nhất của chi sau. Những đặc điểm này phù hợp với kiểu cơ thể của Aepycamelus, gợi ý rằng Vampyrocamelus cũng là một động vật cao lớn, có khả năng thích nghi với môi trường đồng cỏ rộng mở ở Bắc Mỹ vào Thế Trung Tân.

Dù mang vẻ ngoài gây chú ý bởi cặp răng nanh lớn, các bằng chứng hiện có chưa cho thấy Vampyrocamelus là một động vật săn mồi. Theo mô tả khoa học, nó vẫn thuộc họ lạc đà và được biết đến chủ yếu qua các đặc điểm giải phẫu độc đáo trong bộ răng. Việc xác lập chi mới này góp phần làm rõ hơn sự đa dạng và quá trình tiến hóa của Họ Lạc đà ở Bắc Mỹ, nơi từng là một trung tâm tiến hóa quan trọng của các loài lạc đà cổ đại.