NGHIÊN CỨU MỚI THÁCH THỨC CÁC GIẢ ĐỊNH PHỔ BIẾN VỀ THỰC ĐƠN CỦA KHỦNG LONG

Một nghiên cứu mới về men răng hóa thạch của khủng long sống cách đây khoảng 150 triệu năm tại miền Tây Hoa Kỳ đã cung cấp bằng chứng cho thấy một số loài khủng long ăn thực vật có chế độ ăn rất chọn lọc. Phân tích đồng vị canxi trong men răng cho thấy chế độ ăn của các loài này không phụ thuộc nhiều vào kích thước cơ thể như giả định trước đây, mà liên quan chặt chẽ đến giá trị dinh dưỡng và kết cấu của thực phẩm mà chúng tiêu thụ.

Nghiên cứu mới cho thấy khủng long ăn thực vật có chế độ ăn chọn lọc, dựa trên giá trị dinh dưỡng và kết cấu của thực phẩm. Tranh của Ang Li.

Theo nhà cổ sinh vật học Liam Norris tại Bảo tàng Khoa học và Lịch sử Tự nhiên Texas, các loài khủng long ăn thực vật có xu hướng tiêu thụ các bộ phận khác nhau của cây, chẳng hạn như lá mềm hoặc cành và vỏ cây cứng. Điều này cho thấy chiều cao của khủng long không phải là yếu tố quyết định chính trong việc lựa chọn thức ăn, mà chính đặc tính vật lý của thực phẩm mới là yếu tố quan trọng hơn.

Nhóm nghiên cứu đã so sánh mức độ đồng vị canxi trong men răng của khủng long với các loài động vật ăn thực vật hiện đại. Kết quả cho thấy Camarasaurus, một chi khủng long chân thằn lằn cao lớn sống vào cuối Kỷ Jura, có xu hướng ăn các loại cây gỗ và cành cây nhiều hơn so với giả định trước đây rằng chúng chủ yếu ăn lá ở ngọn cây. Ngược lại, chi Camptosaurus nhỏ hơn với hàm răng có mỏ lại ưa thích các bộ phận mềm như lá và chồi cây.

Phát hiện này đi ngược lại quan điểm phổ biến rằng các loài khủng long lớn có quyền lựa chọn thực phẩm phong phú hơn. Nhà cổ sinh vật học Paul Barrett tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên London, người không tham gia nghiên cứu, nhận định rằng phương pháp phân tích đồng vị canxi là một cách tiếp cận mới mẻ và hữu ích trong việc làm sáng tỏ chế độ ăn của các loài khủng long mà trước đây còn nhiều mơ hồ.

Một hộp sọ khủng long ăn thực vật tại Khu Di tích Khủng long Quốc gia, Mỹ. Ảnh: Rob Glover, Bradford, UK.

Ngoài ra, nhóm nghiên cứu cũng phân tích men răng của hai động vật ăn thịt cổ đại và so sánh với các loài ăn thịt hiện đại. Kết quả cho thấy chi bò sát giống cá sấu Eutretauranosuchus chủ yếu ăn cá, trong khi khủng long Allosaurus săn các loài khủng long khác nhưng không ăn nhiều xương như Tyrannosaurus rex sống vào cuối Kỷ Phấn trắng.

Các mẫu răng được thu thập từ Carnegie Quarry, một địa điểm hóa thạch nổi tiếng thuộc Khu Di tích Khủng long Quốc gia ở Utah. Đây là một phần của Thành hệ Morrison, được phát hiện từ những năm 1870, nơi lưu giữ nhiều hóa thạch khủng long có niên đại Kỷ Jura muộn. Một số mẫu răng đã được phân loại từ trước, trong khi một số khác được nhóm nghiên cứu lấy trực tiếp từ vách đá tại khu khai thác.

Mặc dù phương pháp xác định chế độ ăn từ đồng vị canxi trong men răng đã được áp dụng cho các loài hiện đại, nghiên cứu này là một trong những lần đầu tiên áp dụng cho răng khủng long cổ xưa như vậy. Theo nhà cổ sinh vật học Michael Benton từ Đại học Bristol, đây là một phương pháp sáng tạo và đòi hỏi kỹ thuật cao. Barrett cũng nhận định rằng nghiên cứu này xác nhận giá trị khoa học của việc đo đồng vị canxi trong men răng khủng long, cho thấy các dấu hiệu hóa học có thể được bảo tồn trong thời gian rất dài.