PHÁT HIỆN KHỦNG LONG CHÂN THẰN LẰN MỚI Ở ARGENTINA

Các nhà khoa học Argentina vừa xác định hóa thạch của một loài khủng long chân thằn lằn chưa từng được biết đến trước đây tại tỉnh Neuquén, vùng Patagonia. Thông tin được công bố bởi Hội đồng Nghiên cứu Khoa học và Kỹ thuật Quốc gia Argentina (CONICET), sau khi nhóm nghiên cứu hoàn tất mô tả mẫu vật và đăng tải kết quả trên tạp chí Historical Biology.

Phục dựng ngoại hình Yeneen houssayi. Tranh của Gabriel Lío.

Loài mới được đặt tên Yeneen houssayi, thuộc nhóm khủng long hộ pháp (Titanosauria) – một nhánh khủng long chân thằn lằn cổ dài, ăn thực vật, từng phổ biến trong Kỷ Phấn trắng. Các hóa thạch được ước tính có niên đại khoảng 83 triệu năm và được khai quật tại khu vực Cerro Overo - La Invernada, một trong những địa điểm giàu giá trị cổ sinh vật học nhất ở Patagonia. Danh pháp của loài mới có tên chi Yeneen lấy cảm hứng từ tên một vị thần trong văn hóa Tehuelche, gắn liền với khí hậu lạnh và mùa đông, bởi La Invernada vốn dĩ là nơi trú đông cho gia súc. Tên loài houssayi là để vinh danh Bernardo Alberto Houssay, người từng giành giải Nobel Sinh lý học/Y học và có công trong sự thành lập của CONICET.

Theo nhà cổ sinh vật học Leonardo Filippi, tác giả chính của nghiên cứu và là nhà khoa học thuộc CONICET, phát hiện này không chỉ quan trọng vì bổ sung một loài mới, mà còn giúp làm sáng tỏ thêm cấu trúc giải phẫu và mối quan hệ tiến hóa của nhóm khủng long hộ pháp. Mẫu vật bao gồm sáu đốt sống cổ, toàn bộ chuỗi đốt sống lưng, xương cùng kèm hai xương hông, cùng đốt sống đuôi đầu tiên.

Dựa trên các phần xương được bảo tồn, nhóm nghiên cứu ước tính Yeneen houssayi có chiều dài từ 10 đến 12 mét và khối lượng từ 8 đến 10 tấn, tương đương kích thước một chiếc xe buýt đô thị. Loài này có hộp sọ nhỏ, phù hợp với đặc điểm chung của nhiều khủng long hộ pháp cỡ trung bình trong Thế Phấn Trắng muộn.

Các nhà khoa học đang khai quật hóa thạch của Yeneen houssayi.

Đáng chú ý, Yeneen houssayi là loài khủng long hộ pháp thứ ba được phát hiện tại khu vực La Invernada, bên cạnh Overosaurus paradasorum và Inawentu oslatus. Theo Filippi, việc ba loài khác nhau xuất hiện ở các tầng địa chất riêng biệt gợi ý rằng khu vực này có thể từng là nơi tập trung đa dạng cao của khủng long chân thằn lằn, với khả năng các loài tồn tại cách nhau hàng nghìn đến hàng triệu năm.

Những hóa thạch đầu tiên tại vùng Neuquén phía bắc được ghi nhận từ năm 2003, và các cuộc khai quật có hệ thống bắt đầu khoảng một thập kỷ sau đó. Ngoài mẫu vật chính, nhóm nghiên cứu còn phát hiện thêm một cá thể non của Yeneen houssayi, được nhận diện qua một xương hông nhỏ tại cùng địa điểm khảo cổ.

Bên cạnh ba loài khủng long chân thằn lằn, khu vực La Invernada còn cung cấp nhiều hóa thạch của các nhóm khủng long và động vật khác, cho thấy đây từng là một hệ sinh thái phong phú trong Kỷ Phấn trắng. Filippi nhận định rằng khu vực này đại diện cho một “hệ sinh thái thực sự” mà giới khoa học mới chỉ bắt đầu hiểu rõ, và chắc chắn từng là môi trường thuận lợi cho sự phát triển của đa dạng sinh học thời tiền sử.