PHÁT HIỆN XƯƠNG KHỦNG LONG HÓA THẠCH NẰM CHỒNG LÊN NHAU TẠI TRANSYLVANIA

Các nhà khoa học vừa công bố phát hiện một trong những địa điểm hóa thạch khủng long dày đặc nhất từng được ghi nhận tại Bồn địa Hațeg (Transylvania, Romania), nơi xương khủng long nằm chồng lên nhau trong lớp trầm tích. Khu vực K2 không chỉ chứa hàng nghìn mẫu vật mà còn lần đầu tiên cung cấp các bộ xương khủng long hộ pháp (Titanosauria) được bảo tồn tốt tại vùng này.

Xương khủng long hóa thạch nằm chồng lên nhau tại khu vực K2.

Các phát hiện mới được thực hiện bởi Nhóm Nghiên cứu Khủng long Valiora, gồm các nhà cổ sinh vật học Hungary và Romania, sau hơn năm năm khảo sát tại phía Tây Bồn địa Hațeg. Những lớp đá tại đây có niên đại cuối Kỷ Phấn Trắng, ghi lại vài triệu năm cuối cùng trước khi khủng long phi điểu tuyệt chủng. Trong số nhiều điểm khảo sát, địa điểm K2 nổi bật với mật độ hóa thạch vượt trội: chỉ trong diện tích chưa đến năm mét vuông, nhóm nghiên cứu thu thập hơn 800 mẫu xương động vật có xương sống.

Theo mô tả của nhóm nghiên cứu, các hóa thạch tại K2 nằm trong lớp đất sét màu xám, nơi nhiều xương khủng long lớn xuất hiện gần như ngay trên bề mặt. Những khảo sát địa chất cho thấy khoảng 72 triệu năm trước, khu vực này tồn tại một hồ nhỏ được nuôi bởi các trận lũ quét từ hệ thống sông tạm thời. Khi dòng nước lũ chảy vào hồ và giảm tốc đột ngột, xác động vật và các bộ xương bị cuốn theo đã tích tụ lại, tạo nên lớp trầm tích giàu hóa thạch đặc biệt này.

Ngoài số lượng lớn xương rời, các nhà khoa học còn tìm thấy nhiều bộ xương khủng long còn liên kết tương đối nguyên vẹn. Một nhóm mẫu vật thuộc về một loài khủng long ăn thực vật dài khoảng hai mét thuộc Họ Rhabdodontidae, nhóm khủng long phổ biến tại Bồn địa Hațeg. Nhóm còn lại là bước đột phá quan trọng: các phần xương của một loài khủng long hộ pháp, nhóm khủng long cổ dài khổng lồ, vốn trước đây chưa từng được tìm thấy với mức độ bảo tồn tốt như vậy tại Transylvania.

Phục dựng một phần hệ sinh thái của Bồn địa Hațeg cuối Kỷ Phấn Trắng. Tranh của Tibor Pecsics.

Phân tích ban đầu cho thấy địa điểm K2 không chỉ giàu hóa thạch mà còn là lớp tích tụ động vật có xương sống lâu đời nhất từng được ghi nhận trong Bồn địa Hațeg. Điều này giúp các nhà khoa học có cơ hội nhìn lại giai đoạn sớm nhất của hệ động vật khủng long tại khu vực, từ đó theo dõi sự biến đổi và tiến hóa của chúng qua thời gian, so sánh với các địa điểm trẻ hơn trong cùng vùng địa chất.

Những dữ liệu thu được từ K2, kết hợp với các phát hiện đang tiếp tục được khai quật tại Bồn địa Hațeg, đang góp phần làm rõ cách các quần thể khủng long tại châu Âu cuối Kỷ Phấn Trắng hình thành và thích nghi với môi trường. Các kết quả này cũng cung cấp bằng chứng quan trọng về cách hệ sinh thái cổ đại phản ứng trước biến động khí hậu và địa chất trong giai đoạn cuối cùng của thời đại khủng long.

Công trình nghiên cứu được công bố trên tạp chí PLOS ONE và nhận tài trợ từ nhiều cơ quan khoa học tại Hungary và Romania. Theo nhóm tác giả, các phân tích chuyên sâu hơn về bộ xương khủng long hộ pháp mới phát hiện sẽ tiếp tục được thực hiện nhằm xác định vị trí tiến hóa của loài này trong cây phát sinh của nhóm khủng long cổ dài, qua đó bổ sung những mảnh ghép còn thiếu của hệ động vật cổ đại tại châu Âu.