CÔNG BỐ BẰNG CHỨNG TRỰC TIẾP CHO THẤY "SIÊU CÁ SẤU" PURUSSAURUS CHUYÊN SĂN THÚ CỠ LỚN

Bằng chứng vật chất trực tiếp đầu tiên cho thấy những loài cá sấu khổng lồ từng săn các loài thú ăn thực vật cỡ lớn tại khu vực ngày nay là Colombia, cách đây khoảng 12 triệu năm vừa được công bố. Phát hiện này được thực hiện tại La Venta, một địa điểm hóa thạch nổi tiếng thuộc tỉnh Huila, nơi từng tồn tại hệ sinh thái đầm lầy phong phú trong Thế Trung Tân (khoảng 23-5,3 triệu năm trước).

Phục dựng cảnh Purussaurus tấn công một nhóm Pericotoxodon. Tranh của Miguel Hernandez.

Các nhà nghiên cứu đã phân tích bốn mẫu xương hóa thạch thuộc ba loài thú móng guốc cổ đại: Pericotoxodon platignathus - một loài có kích thước tương đương tê giác, cùng hai loài ăn cỏ giống voi là Xenastrapotherium kraglievichi và Granastrapotherium snorki. Theo ước tính, các loài này có khối lượng từ khoảng 600 đến 1.800kg. Những mẫu vật gồm một hộp sọ, một xương chân và hai xương hàm đều mang các dấu vết đặc trưng của vết cắn từ một loài cá sấu cỡ lớn.

Các dấu vết bao gồm những lỗ thủng tròn, các vết cắn bị chia đôi và những vùng xương bị nghiền nát. Nhóm nghiên cứu xác định chúng phù hợp với lực cắn của Purussaurus, một chi cá sấu mõm ngắn (Phân họ Caimaninae) đã tuyệt chủng, có thể dài hơn 6m và nặng gần 1.800 kg. Một số lực cắn cần thiết để tạo ra các vết thủng này được ước tính lên tới hoặc vượt quá 40.000 newton mỗi răng, phù hợp với các nghiên cứu trước đây về sức mạnh hàm của Purussaurus.

Đáng chú ý, một mẫu xương hàm của Xenastrapotherium còn mang thêm một kiểu dấu vết khác: các rãnh song song, được cho là do một loài họ hàng cá sấu sống trên cạn nhỏ hơn, Langstonia huilensis, tạo ra. Nhóm nghiên cứu cho rằng đây là bằng chứng của một sự kiện ăn xác thối riêng biệt, xảy ra sau khi con vật đã chết bởi cuộc tấn công của cá sấu lớn.

Phần lớn các dấu cắn tập trung ở vùng đầu và hàm của những động vật ăn thực vật, phản ánh chiến thuật săn mồi tương tự cá sấu hiện đại như cá sấu nước mặn hay cá sấu sông Nile: phục kích và tấn công vào phần đầu để khống chế con mồi lớn. Điều này củng cố giả thuyết rằng tại Nam Mỹ Thế Trung Tân, nơi các loài thú ăn thịt lớn tương đối hiếm, những loài bò sát khổng lồ đã đảm nhiệm vai trò của các động vật săn mồi đầu bảng.

Theo nhóm nghiên cứu, tần suất xuất hiện các dấu vết được cho là của Purussaurus cho thấy chi này là một trong những kẻ săn mồi quan trọng nhất trong hệ sinh thái đầm lầy cổ đại. Chúng có thể đóng vai trò điều hòa quần thể các loài thú ăn thực vật lớn, tương tự vai trò của sư tử, sói hay gấu trong các hệ sinh thái ngày nay ở những khu vực khác trên thế giới.

Kết quả nghiên cứu được công bố trên Journal of Vertebrate Paleontology vào tháng Tám năm 2026, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc hiểu rõ hơn về cấu trúc sinh thái và các mối quan hệ săn mồi tại Nam Mỹ thời tiền sử.