PAULODON GALVENSIS: LOÀI KHỦNG LONG MỚI CUỐI CÙNG CỦA NĂM 2025

Paulodon là một chi khủng long chân chim (Ornithopoda) có họ hàng gần với Iguanodon sống vào Thế Phấn Trắng sớm tại vùng đất ngày nay là Tây Ban Nha. Chi này hiện chỉ có một loài duy nhất, P. galvensis.

Phục dựng ngoại hình của Paulodon. Tranh của Caz41985.

Các mẫu vật, trong đó có mẫu định danh của Paulodon (MAP 4787) được khai quật vào khoảng thập niên 2010 tại Galve, Tây Ban Nha, bao gồm cả cá thể trưởng thành lẫn chưa trưởng thành. Số mẫu vật này được đem đi so sánh với các loài khủng long chân chim khác trong nhánh Hadrosauroidea như Iguanodon bernissartensis, Iguanodon seelyi, Mantellisaurus, Ouranosaurus, Delapparentia, Eolambia và Protohadros.

Dựa trên các so sánh hình thái, các tác giả đã xác định một tổ hợp đặc điểm riêng biệt, ủng hộ việc xếp nó như một loài mới trong chi Iguanodon. Năm 2015, nhà cổ sinh vật học Gregory S. Paul thành lập loài mới Iguanodon galvensis trong chi Iguanodon để mô tả các mẫu vật này, trong đó galvensis đề cập đến địa danh Galve, nơi phát hiện hóa thạch. Năm 2017, một nghiên cứu mới được thực hiện về I. galvensis, tiếp tục củng cố sự khác biệt của nó so với các thành viên khác trong chi, nhưng vẫn chưa đặt tên cho nó như một chi mới. Đến năm 2025, nó được Franco Sancarlo, Davide Mandorlo và Tracy L. Ford đặt tên mới dựa trên các đặc điểm tự sinh (automorphies) của mẫu định danh (MAP 4787) và các mẫu vật khác. Tên chi Paulodon được đặt để vinh danh Gregory S. Paul, còn tên loài galvensis vẫn được giữ nguyên.

Các ngón tay của nó tách biệt hoàn toàn so với Iguanodon, nhưng vẫn có gai ngón cái dạng móc tương tự. Trên xương đùi, nó có một gờ bên thô ráp. Khi mô tả mẫu vật, các tác giả không đưa những tác giả ban đầu vào nghiên cứu này, nên có tranh luận về việc liệu đây có phải là một loài mới hay không. Sự mở rộng lớn bất thường ở phần xa của xương ngồi không phù hợp với các đặc điểm chẩn đoán của I. bernissartensis hoặc các chi có họ hàng gần.

Sự xuất hiện của Paulodon góp phần khằng định tính đa dạng khá cao trong các loài thuộc Họ Răng cự đà (Iguanodontidae) tại châu Âu trong Thế Phấn Trắng sớm, cách đây khoảng 126-122 triệu năm trước.