BẢO TÀNG MỸ PHỤC DỰNG MÙI MIỆNG CỦA T. REX ĐỂ TĂNG TRẢI NGHIỆM CỦA KHÁCH THAM QUAN

Một câu hỏi tưởng như kỳ quặc lại thu hút sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu và bảo tàng: nếu đứng gần một con Tyrannosaurus rex, chúng ta sẽ ngửi thấy điều gì? Theo các chuyên gia, câu trả lời ngắn gọn là: rất khó chịu.

Mô hình kích cỡ đời thực của Sue the T. rex tại Bảo tàng Field ở Chicago, Mỹ.

Năm 2018, Bảo tàng Field tại Chicago khai trương khu trưng bày mới dành cho Sue, bộ xương T. rex hóa thạch cao 4 mét, dài hơn 12 mét, được xem là một trong những mẫu vật khủng long bạo chúa hoàn chỉnh nhất từng được phát hiện. Ben Miller, người phụ trách phát triển triển lãm, muốn tạo ra trải nghiệm đa giác quan cho khách tham quan, bao gồm cả yếu tố khứu giác.

Miller cho biết nhóm của ông đặt câu hỏi: "Ai cũng biết T. rex trông như thế nào, nhưng liệu họ đã từng nghĩ hơi thở của nó sẽ ra sao chưa?" Từ đó, nhóm quyết định bổ sung bốn mùi hương vào triển lãm, trong đó ba mùi đại diện cho thực vật thời Phấn Trắng, và mùi thứ tư mô phỏng hơi thở của chính Sue.

Theo Miller, cấu trúc răng của T. rex khá thưa, và loài này thường nuốt chửng con mồi thay vì nhai kỹ. Điều này khiến các mảnh thịt dễ mắc kẹt trong miệng trong thời gian dài, tạo điều kiện cho mùi phân hủy. Để tái hiện mùi này, nhóm đã sử dụng một loại hương tổng hợp vốn được sản xuất để huấn luyện chó nghiệp vụ tìm thi thể. Tuy nhiên, mùi ban đầu quá nặng, buộc họ phải giảm độ "khó chịu" trước khi đưa vào triển lãm.

Bên cạnh hơi thở, nhóm cũng tái tạo mùi của khu rừng nơi T. rex từng sinh sống cách đây 66 triệu năm. Dù hệ động thực vật thời đó khác xa hiện nay, nhiều mùi hương vẫn có thể khá tương đồng. Miller cho biết vào cuối Kỷ Phấn Trắng, thực vật có hoa đã chiếm ưu thế, vì vậy họ chọn ba mùi: gừng, tulip poplar và cây bách. Những mùi này được đánh giá là quen thuộc và dễ nhận biết đối với khách tham quan.

Không chỉ Bảo tàng Field, Bảo tàng Trẻ em Indianapolis cũng sử dụng mùi hương trong khu trưng bày Dinosphere, đưa du khách trở lại giai đoạn 68-66 triệu năm trước. Một phần triển lãm yêu cầu trẻ em đoán xem mùi nào đại diện cho thức ăn mà T. rex có thể quan tâm. Hai mùi là thực vật, từ mộc lan và thông, vốn không hấp dẫn loài ăn thịt này. Mùi thứ ba mô phỏng phân của áp long Hadrosaurus. Để tạo ra mùi này, nhóm triển lãm đã tham khảo ý kiến nhà sản xuất hương liệu, và được khuyên sử dụng mùi phân voi, một loài ăn thực vật lớn còn tồn tại ngày nay. Theo mô tả, mùi này có phần "ngọt" và không quá khó chịu.

Các nhà tổ chức triển lãm cho biết việc đưa yếu tố khứu giác vào không gian trưng bày giúp tăng tính nhập vai và khơi gợi cảm xúc. Đối với trẻ em và gia đình, những mùi hương bất ngờ từ "thế giới cổ đại" thường tạo ra sự thích thú và tò mò, góp phần làm cho trải nghiệm trở nên sống động hơn.

Những nỗ lực tái hiện mùi hương thời tiền sử cho thấy dù hàng chục triệu năm đã trôi qua, một số trải nghiệm cảm giác vẫn có thể được tái tạo một cách đáng tin cậy. Và trong trường hợp của T. rex, điều đó đồng nghĩa với việc hơi thở của loài săn mồi khổng lồ này có lẽ không dễ chịu chút nào.