KHÁM PHÁ "THỦY CUNG" HÓA THẠCH CÓ NIÊN ĐẠI 62,2 TRIỆU NĂM Ở AI CẬP

Các nhà cổ sinh vật học vừa công bố một phát hiện quan trọng tại khu vực sa mạc phía Đông Ai Cập, nơi họ tìm thấy tập hợp hóa thạch cá biển có niên đại khoảng 62,2 triệu năm. Nghiên cứu này được xem là bước tiến lớn trong việc hiểu rõ sự chuyển đổi sinh học của đại dương sau sự kiện tuyệt chủng cuối Kỷ Phấn Trắng, vốn đã xóa sổ phần lớn các loài khủng long và làm thay đổi sâu sắc hệ sinh thái Trái Đất.

Tranh minh họa các loài cá đại dương có niên đại Kỷ Cổ Cận vừa được phát hiện tại Ai Cập, giúp lấp đầy khoảng trống 10 triệu năm trong dữ liệu hóa thạch. Tranh của Ian Baylatry.

Theo nhóm nghiên cứu do Sanaa El-Sayed, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Đại học Michigan dẫn đầu, địa điểm Qreiya 3 đã cung cấp những bộ xương hóa thạch sớm nhất của các loài cá thuộc các nhóm cá khế (jack), cá mặt trăng (moonfish) và cá chìa vôi (pipefish) - họ hàng của cá ngựa. Đây là bằng chứng trực tiếp cho thấy các nhóm cá hiện đại đã xuất hiện chỉ vài triệu năm sau thảm họa va chạm với tiểu hành tinh.

Tổng cộng, các nhà khoa học đã xác định được 21 loài cá thuộc 9 bộ khác nhau. Phần lớn trong số đó thuộc nhóm cá dạng cá vược (Percomorpha), nhóm cá chiếm ưu thế trong đại dương ngày nay nhưng hiếm gặp trong Thời đại Khủng long. Giáo sư Matt Friedman, Giám đốc Bảo tàng Cổ sinh vật học Đại học Michigan cho biết phát hiện này củng cố giả thuyết rằng sự kiện tuyệt chủng cuối Kỷ Phấn Trắng đã mở đường cho sự trỗi dậy nhanh chóng của các nhóm cá mang đặc điểm hiện đại.

Có một khoảng trống 10 triệu năm trong hồ sơ hóa thạch liên quan đến các loài cá đại dương được gọi là "Patterson’s Gap", và khoảng trống này từ lâu đã khiến giới khoa học bối rối. Friedman nhận định rằng phát hiện tại Qreiya 3 giúp làm sáng tỏ hai câu hỏi lớn: liệu một số loài cá cổ đại có thật sự biến mất hoàn toàn sau thảm họa, và khi nào các nhóm cá hiện đại bắt đầu xuất hiện. Dữ liệu mới cho thấy những loài cá cổ điển đã tuyệt chủng đúng vào thời điểm va chạm thiên thạch, chứ không phải do hồ sơ hóa thạch bị thiếu sót.

Ngoài ra, nghiên cứu còn hé lộ một xu hướng địa lý đáng chú ý: các loài cá dạng cá vược đầu tiên sau sự kiện tuyệt chủng chủ yếu sinh sống ở vùng nhiệt đới, trong khi các khu vực vĩ độ cao gần như vắng bóng chúng. Chỉ sau hàng triệu năm, nhóm cá này mới lan rộng ra toàn cầu, có thể do biến đổi khí hậu hoặc quá trình di cư sinh học.

Phát hiện tại Qreiya 3 không chỉ lấp đầy khoảng trống trong hồ sơ hóa thạch mà còn mở ra hướng nghiên cứu mới về sự tiến hóa của sinh vật biển sau thảm họa tuyệt chủng. Công trình này được công bố trên tạp chí Science Advances với tiêu đề "Rise of modern marine fishes captured in an Early Paleocene Lagerstätte", đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc tái dựng lịch sử sinh học của đại dương sau Thời đại Khủng long.

Nguồn: "Fish Fossils from Early Paleocene Fill 10-Million-Year Gap after Dinosaur Extinction" / Sci News.