PHÁT HIỆN KHỦNG LONG MỚI CHUYÊN BẮT CÁ TẠI ARGENTINA

Các nhà cổ sinh vật học tại Argentina vừa công bố một loài khủng long mới thuộc Họ Unenlagiidae, sống vào cuối kỷ Phấn Trắng và có thể đã thích nghi đặc biệt để săn bắt cá trong môi trường đầm lầy nước ngọt. Loài mới được đặt tên là Kank australis, dựa trên các hóa thạch thu được tại Patagonia. 

Phục dựng ngoại hình của Kank australis. Đồ họa của Gabriel Diaz Yanten.

Theo nhóm nghiên cứu, Kank australis sinh sống cách đây khoảng 70 triệu năm trong hệ sinh thái gồm các con sông uốn khúc, ao hồ theo mùa, thực vật thủy sinh như súng nước và nhiều loài động vật như cá, côn trùng và thân mềm. Dựa trên kích thước hóa thạch, loài này dài khoảng 2,5-3m và thuộc nhóm khủng long dạng chim có lông vũ, có họ hàng với Velociraptor, phân bố tại Nam Mỹ, Madagascar, Australia và châu Nam Cực. 

Các nhà khoa học cho biết phát hiện này giúp bổ sung một mắt xích quan trọng trong lịch sử tiến hóa của Họ Unenlagiidae tại Nam Mỹ. Trước đây, phần lớn các loài trong họ này được biết đến từ khu vực Patagonia phía bắc, trong khi Kank australis đại diện cho bằng chứng phân bố tại Patagonia phía nam, qua đó cho thấy nhóm này từng trải rộng trên nhiều vĩ độ khác nhau của lục địa. 

Hóa thạch của Kank australis, gồm răng, đốt sống và xương ngón chân, được khai quật tại Thành hệ Chorrillo gần thành phố El Calafate. Những mẫu vật đầu tiên được tìm thấy năm 2018 nhưng chưa đủ để xác định loài mới. Các đợt khai quật tiếp theo đã thu thập thêm vật liệu, trong đó một đốt sống cổ phát hiện năm 2024 đóng vai trò then chốt để nhận diện loài. 

Phân tích cấu trúc đốt sống cổ cho thấy Kank australis có các đặc điểm liên quan đến bám cơ và bảo vệ mạch máu tương tự ở các loài chim hiện đại có khả năng vận động cổ linh hoạt, chẳng hạn như cò và diệc. Điều này gợi ý loài khủng long này có thể săn cá bằng những chuyển động cổ nhanh và chính xác. Ngoài ra, răng của chúng có các gờ dọc sắc nét, và đốt sống cổ có cấu trúc rỗng khí (pneumatic), khác biệt so với các loài Unenlagiidae khác. 

Bối cảnh hóa thạch cũng củng cố giả thuyết về chế độ ăn thiên về cá: xung quanh xương của Kank australis có nhiều hóa thạch cá. Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu lưu ý rằng loài này có thể cũng săn các động vật nhỏ khác trong hệ sinh thái, bao gồm ếch, thằn lằn, rùa và cả thú đơn huyệt bán thủy sinh Patagorhynchus pascuali. 

Theo nghiên cứu mô tả, tên chi Kank lấy cảm hứng từ "đại điểu Rhea", nhân vật trong thần thoại Aonikenk, người đã tạo ra chòm sao Choiols (tức Nam Thập Tự). Tên loài australis là một từ Latin có nghĩa là "đến từ phương nam", nhằm chỉ vùng địa lý nơi loài này được phát hiện.

Kank australis sống cùng thời với các loài ăn thịt lớn hơn, như Maip macrothorax, một loài trong Họ Megaraptoridae dài hơn 10m, có khả năng là mối đe dọa đối với nó. Phát hiện mới được công bố trên tạp chí Journal of Vertebrate Paleontology, góp phần mở rộng hiểu biết về sự đa dạng và thích nghi sinh thái của nhóm Unenlagiidae vào cuối Kỷ Phấn Trắng.

Nguồn: "New Dinosaur Species from Argentina May Have Specialized in Catching Fish" / Sci News.