BẤT NGỜ TÌM THẤY BỘ ĐỐT SỐNG THẤT LẠC CỦA SIÊU CÁ MẬP MEGALODON, CỦNG CỐ ƯỚC TÍNH KÍCH THƯỚC 24,3M

Một bộ đốt sống khổng lồ thuộc về Otodus megalodon, loài cá mập khổng lồ đã tuyệt chủng, vừa được tìm thấy lại sau hơn 40 năm mất dấu. Phát hiện này không chỉ mang giá trị lịch sử mà còn xác nhận cơ sở dữ liệu từng được dùng để ước tính kích thước tối đa của loài săn mồi khổng lồ này. Bộ mẫu vật được khai quật tại hố đất sét Gram (Đan Mạch) vào cuối thập niên 1970, từng được mô tả khoa học vào đầu thập niên 1980, nhưng sau đó bị thất lạc khi chuyển kho lưu trữ.

Tiến sĩ Mette Elstrup đang cầm một mẫu hóa thạch đốt sống 10,8 triệu năm tuổi của loài cá mập khổng lồ đã tuyệt chủng, Otodus megalodon, được khai quật từ hệ tầng Gram ở Đan Mạch và được giới thiệu trong nghiên cứu mới; phía sau là mô hình hàm Megalodon được phục dựng. Nguồn: Bảo tàng Nam Jutland, Đan Mạch.

Đến cuối thập niên 2010, một nhân viên bảo tàng đã tình cờ phát hiện những thùng chứa hóa thạch bị cất nhầm, và nhận ra chúng chính là bộ đốt sống O. megalodon đã mất tích. Dù phần lớn mẫu vật đã bị hư hại theo thời gian, việc tìm lại chúng vẫn mang ý nghĩa quan trọng vì đây là bộ đốt sống từng được dùng để tính toán kích thước tối đa của O. megalodon: ước tính 24,3 mét và nặng khoảng 94 tấn.

Theo giáo sư Kenshu Shimada (Đại học DePaul, Chicago), đường kính đốt sống lớn nhất của mẫu vật này đạt 23cm, đúng như số liệu được ghi nhận trong tài liệu khoa học trước đây. Ông nhấn mạnh rằng đây là "đốt sống cá lớn nhất từng được biết đến", và là bằng chứng trực tiếp củng cố các mô hình kích thước Megalodon vốn dựa trên so sánh với một chuỗi đốt sống gần như hoàn chỉnh từ Bỉ.

Điều kiện địa chất tại Thành hệ Gram đặc biệt hiếm có: ngoài răng hóa thạch, nơi đây còn bảo tồn được nhiều đốt sống cá mập, điều vốn rất khó xảy ra vì bộ xương cá mập chủ yếu là sụn. Tuy nhiên, tại địa điểm này, chỉ có một chiếc răng khổng lồ và bộ đốt sống trong nghiên cứu là hai bằng chứng duy nhất về O. megalodon. Đây cũng là điểm phân bố Megalodon ở vĩ độ cao nhất từng được xác nhận, phù hợp với quan sát rằng các mẫu vật lớn thường xuất hiện ở vùng nước "mát" hơn.

Nhóm nghiên cứu tiếp tục phân tích các "vòng tăng trưởng" trong đốt sống bằng kỹ thuật micro-CT. Những vòng này tương tự vòng tuổi của cây, cho phép ước tính tuổi thọ cá mập. Kết quả cho thấy cá thể O. megalodon này ít nhất 64 tuổi khi chết, và theo mô hình tăng trưởng, tuổi thọ tối đa lý thuyết có thể đạt 96 năm. Việc quét mẫu vật sụn hóa thạch lớn, độ tương phản thấp trong nền đất sét là một thách thức kỹ thuật, tạo ra hơn 100GB dữ liệu hình ảnh.

Chiều dài lên đến 24,3m là ước tính kích thước tối đa của O. megalodon mà các nhà cổ sinh vật học có thể chứng minh bằng dữ liệu khoa học.

Một phát hiện bất ngờ khác đến từ lớp đá bao quanh đốt sống: các nhà khoa học tìm thấy nhiều mảnh cấu trúc mang liên quan đến mang và vảy nhỏ của cá mập phơi, loài cá mập ăn lọc có kích thước lớn. Dù vậy, dựa trên hình thái đốt sống, nhóm nghiên cứu loại trừ khả năng bộ đốt sống thuộc về cá mập phơi. Thay vào đó, họ cho rằng những mảnh vảy và cấu trúc mang này chính là dấu tích thức ăn trong dạ dày O. megalodon, bằng chứng đầu tiên về vật chất bên trong dạ dày của loài này trong hồ sơ hóa thạch.

Việc xác định kích thước của các loài săn mồi khổng lồ đã tuyệt chủng là chìa khóa để hiểu vai trò sinh thái của chúng trong đại dương cổ đại. Dù mô hình tăng trưởng cho thấy O. megalodon có thể đạt kích thước lớn hơn đôi chút, nhóm tác giả khẳng định 24,3 mét hiện là con số tối đa có thể chứng minh bằng dữ liệu khoa học.

Nghiên cứu được công bố trên tập san Palaeontologia Electronica năm 2026. Việc bộ đốt sống "thất lạc" được tìm thấy lại không chỉ giải quyết một bí ẩn kéo dài hàng thập kỷ, mà còn mang đến những dữ liệu quý giá về tuổi thọ, sinh thái và kích thước của một trong những kẻ săn mồi đáng sợ nhất từng tồn tại trong lịch sử Trái Đất.