DANH PHÁP SUCHOMIMUS VÔ HIỆU?

Theo tìm hiểu của Dinoman, đây chỉ là kết luận của một nghiên cứu đơn lẻ và chưa có được sự đồng thuận chính thức của cộng đồng khoa học.

Suchomimus vẫn còn ở đây, chưa đi đâu cả! Tranh của Ayla McIntyre.

Nghiên cứu mà nhiều bạn đề cập liên quan đến việc Suchomimus là "danh pháp đồng nghĩa có sau" (junior synonym) của một chi đại long xương gai khác (Cristatusaurus) có tựa đề là "Neurovascular system and dental renewal in the rostrum of Spinosauridae: new descriptions and implications on non-olfactive snout sensitivity of dinosaurs" (tạm dịch: Hệ thần kinh - mạch máu và sự thay thế răng ở vùng mõm của Họ Đại long xương gai: Những mô tả mới và ý nghĩa đối với độ nhạy cảm phi khứu giác ở vùng mõm của khủng long). Nghĩa là, chủ đề chính của nghiên cứu này cũng không liên quan đến tình trạng phân loại giữa hai danh pháp nói trên. Nhóm nghiên cứu của Frederic Pittet đã đem một số mảnh xương ở phần mõm của các đại long xương gai như Cristatusaurus và Spinosaurus đi chụp cắt lớp vi tính tiên tiến để nghiên cứu cấu trúc siêu giác quan ẩn trong những mảnh xương này. 

Kết quả chụp chiếu cho thấy "một hệ thống mạch máu - thần kinh phân nhánh cực kỳ dày đặc chạy xuyên qua các đường ống rỗng trong xương hàm và kết nối trực tiếp với dây thần kinh sinh ba nối với não. Mạng lưới cảm biến cơ học này kết thúc bằng các lỗ nhỏ lộ ra ở bề mặt ngoài của mõm, cho phép chúng cảm nhận những rung động và thay đổi áp suất nhỏ nhất do cá bơi lội tạo ra khi nhúng mõm xuống nước" (theo trang Prehistoric Town VN Thị trấn tiền sử, hiện tại link nghiên cứu gốc đã không còn truy cập được).

Cái đó mới là phát hiện chính của nghiên cứu nói trên. Tuy nhiên cũng trong nghiên cứu này thì Pittet chỉ ra rằng, có những điểm tương đồng lớn giữa mẫu định danh của Cristatusaurus và mẫu định danh của Suchomimus. Đoạn đó như sau (cái này dịch từ một hình ảnh chụp lại trên X, chứ như đã nói hiện tại link nghiên cứu gốc không truy cập được): 

"Một đặc điểm thứ ba được chia sẻ bởi Cristatusaurus và Suchomimus là mào tiền hàm (đây vốn là đặc điểm gốc dùng để đặt tên cho Cristatusaurus) do sự mỏng đi của rìa trên xương tiền hàm bởi hố mũi khoét sâu và kéo dài về phía trước. Mặc dù mào của mẫu vật nhỏ tuổi hơn (ít trưởng thành hơn) bị hư hại nặng nề, chúng ta vẫn có thể hình dung được nó bằng cách so sánh mặt ngoài môi (labial view) của cá thể này với mẫu vật trưởng thành hơn là MNHN.F.GDF 365, đặc biệt là trong mối liên quan đến vị trí mạng lưới mạch máu thần kinh của nó (Phụ lục 1F-H và 2F-H).

Do đó, như đã được gợi ý trong chẩn đoán gốc của đơn vị phân loại (taxon) này (Taquet 1984; Taquet & Russell 1998) và dưới góc nhìn từ các kết quả chụp cắt lớp của chúng tôi, chúng tôi xem tính trạng này là một đặc điểm nhận dạng của Cristatusaurus, đặc biệt là khi nó không xuất hiện ở Baryonyx. Mào này cũng không liên quan đến biến dị phát triển cá thể hay biến dị trong cùng một loài (Hendrickx và cộng sự, 2016), vì nó hiện diện ở hai cá thể có mức độ trưởng thành khác nhau.

Cuối cùng, sự hiện diện của mào này ở Suchomimus tenerensis gợi ý rằng chi sau (Suchomimus) có thể được xếp vào Cristatusaurus và thực chất là một danh pháp đồng nghĩa muộn của Cristatusaurus. Hơn thế nữa, hai đơn vị phân loại này là loài đồng vùng (sympatric): tất cả các mẫu vật Baryonyx đều thuộc châu Âu (từ Anh và Bồ Đào Nha) trong khi Suchomimus và Cristatusaurus có cùng một vùng phân bố địa lý tương đối giống nhau (Niger)."

Cần nhắc lại rằng, Họ Đại long xương gai (Spinosauridae) là họ khủng long bất ổn phân loại/danh pháp bậc nhất trong số các họ khủng long nổi tiếng vì bản chất phân mảnh và kém nguyên vẹn của hóa thạch các thành viên họ này. Cristatusaurus, danh pháp đồng nghĩa có trước mà chúng ta đang thảo luận chỉ có một vài mảnh xương mõm, đốt sống, răng và móng vuốt nhưng mà thậm chí ngay cả những hóa thạch này người ta cũng không chắc có đến từ cùng một chi khủng long hay không. Các mẫu vật có ký số MNHN GDF 365 và MNHN GDF 366 được gán cho chi Cristatusaurus còn từng được nhà cổ sinh vật học Pháp Philippe Taquet xếp vào một chi mới chưa được đặt tên thuộc Họ Đại long xương gai, do chúng có chung các đặc điểm với xương hàm dưới của Spinosaurus aegyptiacus. Vì thế, cần chờ một nghiên cứu cụ thể và toàn diện hơn về sự giống nhau giữa hai chi này và thậm chí cả các chi khác trong Họ Đại long xương gai nữa để đưa ra kết luật cuối cùng xem chi nào là danh pháp đồng nghĩa của chi nào và cái tên nào sẽ được giữ lại.

Dinoman có một bài viết ngắn về ý nghĩa của khái niệm "danh pháp hợp lệ", mọi người có thể xem thêm ở đây. Ở đây câu hỏi đúng là "có hợp lệ hay không" chứ không phải "có tồn tại hay không". Hóa thạch là thật, con khủng long mang hóa thạch đó đã từng tồn tại. Chúng ta đặt cho chúng những cái tên để sắp xếp, phân loại và nghiên cứu. Những cái tên này có thể bị thay đổi nếu chúng ta phát hiện giữa hai cái tên có sự trùng lặp về các đặc điểm hình thái trên các hóa thạch được gán cho chúng. Nhưng làm được điều này không dễ vì hầu hết hóa thạch khủng long chỉ có những mảnh xương rời rạc và kém nguyên vẹn. Thế nên đến hiện tại, Suchomimus vẫn chưa đi đâu cả.