KOREANOSAURUS, KHỦNG LONG ĐẦU TIÊN MANG TÊN HÀN QUỐC SẮP TRỞ THÀNH DI TÍCH TỰ NHIÊN QUỐC GIA

Cơ quan Di sản Hàn Quốc (Korea Heritage Service) vừa thông báo kế hoạch công nhận hóa thạch Koreanosaurus boseongensis, loài khủng long đầu tiên mang tên Hàn Quốc trong danh pháp khoa học, là di tích tự nhiên (natural monument). Quy chế này sẽ bảo vệ mẫu vật như một di sản thiên nhiên có giá trị quốc gia, hạn chế mọi hành vi gây hư hại và hỗ trợ công tác bảo tồn, nghiên cứu lâu dài.

Phục dựng ngoại hình và hành vi đào đất của Koreanosaurus boseongensis. Tranh của Joschua Knuppe.

Hóa thạch Koreanosaurus boseongensis được phát hiện trong giai đoạn 2000–2004 tại khu vực Bibong-ri, gần làng Seonso thuộc huyện Boseong, tỉnh Jeolla Nam. Đây là nơi nổi tiếng với các dấu tích trứng khủng long, và mẫu vật Koreanosaurus đánh dấu lần đầu tiên một loài khủng long chân chim (Ornithopoda) được nhận diện tại Hàn Quốc. Loài này sống vào cuối Kỷ Phấn Trắng, có chiều dài khoảng 1,9-2 m và cao 60-80 cm, thuộc nhóm khủng long ăn thực vật cỡ nhỏ.

Koreanosaurus có chi trước đặc biệt phát triển, to và khỏe hơn nhiều so với các loài cùng Phân họ Orodrominae. Các nhà nghiên cứu cho rằng cấu trúc này hỗ trợ hệ cơ - dây chằng mạnh, cho phép loài khủng long nhỏ bé này có khả năng đào hang, một đặc điểm hiếm gặp trong nhóm khủng long chân chim. Việc Koreanosaurus thuộc Phân họ Orodrominae cũng mang ý nghĩa lớn, bởi phân họ này rất ít được ghi nhận ở châu Á, và phát hiện tại Hàn Quốc góp phần làm rõ tuyến di cư giữa Bắc Mỹ và châu Á vào cuối Kỷ Phấn Trắng.

Theo Trung tâm Nghiên cứu Khủng long Hàn Quốc, Đại học Chonnam, hiện có ba mẫu hóa thạch được đăng ký dưới tên Koreanosaurus. Dựa trên kích thước và hình dạng tương đồng, các nhà khoa học nhận định chúng nhiều khả năng thuộc về cùng một cá thể. Điều đáng chú ý là bộ xương được bảo tồn gần như nguyên vẹn, gồm phần thân trên, thân dưới và chi, chỉ thiếu hộp sọ - mức độ hoàn chỉnh hiếm thấy trong các hóa thạch khủng long tại Hàn Quốc vốn thường rời rạc.

Koreanosaurus được mô tả khoa học lần đầu vào năm 2010 trên tạp chí Geology and Palaeontology của Đức. Từ đó đến nay, chi này trở thành một biểu tượng trong nghiên cứu cổ sinh Hàn Quốc, đại diện cho nỗ lực khai quật và bảo tồn hóa thạch tại các điểm di sản ở Jeolla Nam. Việc được công nhận là di tích tự nhiên sẽ giúp mẫu vật được bảo vệ tốt hơn, đồng thời nâng cao giá trị giáo dục và khoa học của khu vực Boseong.

Ngoài Koreanosaurus, Cơ quan Di sản Hàn Quốc cũng dự định công nhận hai di tích khác: hóa thạch rùa mũi heo từ Yeosu và các hố phong hóa Tafoni trên đảo Suudo ở Tongyeong. Đây đều là những di sản tự nhiên quan trọng, phản ánh lịch sử địa chất và sinh học của bán đảo Triều Tiên.

Việc Koreanosaurus trở thành di tích tự nhiên không chỉ là bước tiến trong bảo tồn hóa thạch, mà còn là dấu mốc văn hóa - khoa học, khẳng định vị trí của Hàn Quốc trong nghiên cứu khủng long khu vực Đông Á. Với bộ xương gần như nguyên vẹn và giá trị địa chất đặc biệt, Koreanosaurus hứa hẹn tiếp tục là nguồn tư liệu quan trọng cho các nghiên cứu trong tương lai.