LOÀI ĐIỂU LONG RĂNG KHÍA MỚI ĐƯỢC PHÁT HIỆN TẠI BANG NEW MEXICO, MỸ

Một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Fossil Studies đã giải mã bí ẩn kéo dài hơn hai thập niên liên quan đến một hóa thạch khủng long được phát hiện tại New Mexico. Mẫu vật, từng được cho là thuộc chi Saurornitholestes của Họ Dromaeosauridae, nay được xác định là đại diện của một chi hoàn toàn mới mang tên Dinevenator robustus. Phát hiện này góp phần làm rõ bức tranh về sự đa dạng của các loài săn mồi tại vùng Tây Nam Bắc Mỹ trong Thế Phấn Trắng muộn.

Phục dựng ngoại hình của Dinevenator robustus. Tranh của Sergey Krasovskiy.

Hóa thạch được khai quật năm 2005 là phần xương trán trái gần như hoàn chỉnh, thuộc hộp sọ của một loài khủng long nhỏ, có nhiều đặc điểm giống chim. Qua phân tích lại, các nhà khoa học nhận thấy cấu trúc xương của mẫu vật dày và chắc hơn đáng kể so với các loài điểu long răng khía (Họ Troodontidae) đã biết, cho thấy đây là một dạng tiến hóa khác biệt và đủ điều kiện để được xếp vào một chi mới.

Nhóm nghiên cứu cũng thực hiện phân tích phát sinh chủng loại để xác định mối quan hệ của D. robustus trong Họ Troodontidae. Kết quả cho thấy loài này thuộc một nhánh gồm các điểu long răng khía có hộp sọ dày và khỏe, với những họ hàng gần như Albertavenator curriei ở Canada và Xenovenator espinosai ở Mexico. Theo nghiên cứu, D. robustus là thành viên có vị trí gần gốc nhất trong nhóm này, cung cấp thêm dữ liệu về sự tiến hóa và phân bố địa lý của các loài điểu long răng khía ở khu vực phía tây Bắc Mỹ.

Steven E. Jasinski, phụ trách cổ sinh vật học tại Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên & Khoa học New Mexico, cho biết phát hiện này giúp phác họa rõ hơn sự đa dạng của các loài điểu long răng khía trong Thế Phấn Trắng muộn, đồng thời mở rộng hiểu biết về hệ động vật từng sinh sống tại New Mexico thời tiền sử.

Nghiên cứu cũng bổ sung bằng chứng cho thấy các loài khủng long trên lục địa cổ Laramidia, một lục địa từng tồn tại ở phía Tây Bắc Mỹ, đã tiến hóa thành những quần thể riêng biệt. Việc xác định D. robustus thuộc một chi khác biệt góp phần làm tăng số lượng loài săn mồi đã biết tại khu vực này, đồng thời củng cố giả thuyết rằng New Mexico từng là nơi sinh sống của những cộng đồng khủng long độc đáo.

Anthony Fiorillo, Giám đốc điều hành của bảo tàng, nhận định rằng nghiên cứu này cho thấy sự thay đổi liên tục trong hiểu biết về khủng long khi các dữ liệu mới được phân tích lại. Ông nhấn mạnh rằng New Mexico tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong các nghiên cứu cổ sinh vật học trên phạm vi toàn cầu.

Mẫu hóa thạch được tìm thấy tại tầng địa chất De-na-zin thuộc hệ tầng Kirtland ở Tây Bắc New Mexico, một khu vực nổi tiếng với các hóa thạch khủng long Thế Phấn Trắng muộn. Tên gọi Dinevenator được ghép từ từ “Diné”, chỉ người Navajo, và từ Latin "venator" nghĩa là “kẻ săn mồi”, nhằm tôn vinh văn hóa bản địa nơi hóa thạch được phát hiện.

Phát hiện về Dinevenator robustus không chỉ bổ sung một chi mới vào Họ Troodontidae mà còn mở rộng hiểu biết về sự đa dạng của các loài săn mồi tại New Mexico cách đây 73 triệu năm, góp phần hoàn thiện bức tranh tiến hóa của khủng long trên lục địa Laramidia.

Nguồn: Monica Cull, "A 73-Million-Year-Old Misidentified Dinosaur Fossil Reveals New Mexico’s Cretaceous Predators Were More Diverse" / Discover Magazine.