TÌM THẤY VẾT THƯƠNG ĐÃ LÀNH TRÊN KẺ SĂN MỒI HÀNG ĐẦU 520 TRIỆU NĂM TUỔI

Một hóa thạch hiếm gặp từ Kỷ Cambri vừa cung cấp bằng chứng cho thấy ngay cả những động vật săn mồi lớn nhất thời kỳ này cũng không tránh khỏi bị tấn công. Các nhà cổ sinh vật học phát hiện một vết thương đã lành trên phần vạt bơi của Amplectobelua symbrachiata, một loài phóng xạ xỉ (Radiodonta), nhóm động vật chân đốt cổ đại có hình dạng kỳ lạ, được xem là những kẻ săn mồi hàng đầu của đại dương cách đây khoảng 520 triệu năm.

Phóng xạ xỉ là nhóm sinh vật có ngoại hình đặc trưng: hai chi bắt mồi lớn và khỏe ở phía trước đầu, cùng hàng loạt vạt bơi mềm dọc hai bên cơ thể. Dù kích thước chỉ gần một mét, chúng vẫn được xem là những động vật săn mồi lớn nhất trong hệ sinh thái biển Cambri. Tuy nhiên, cấu trúc mềm của các vạt bơi khiến chúng hiếm khi được bảo tồn trong hóa thạch.

Mẫu vật mới được tìm thấy tại Thành hệ Ngọc Án Sơn ở Trung Quốc, nơi điều kiện địa chất cho phép bảo tồn mô mềm một cách đặc biệt. Các nhà nghiên cứu xác định đây là một vạt bơi của phóng xạ xỉ nhờ các đường vân đặc trưng trên bề mặt. Dựa trên kích thước của vạt, cá thể này có thể dài ít nhất 23cm, hoặc lớn hơn nếu đây là một trong những vạt nhỏ ở phần sau cơ thể.

Điểm bất thường nằm ở một cấu trúc hình chữ W trên mép vạt bơi. Hình dạng này giống dấu vết để lại khi hai chiếc răng nanh xuyên qua mô mềm. Để kiểm tra khả năng đây là tổn thương thật sự, nhóm nghiên cứu đã tiến hành phân tích bằng kỹ thuật lập bản đồ huỳnh quang tia X. Kết quả cho thấy phần hình chữ W có thành phần hóa học đồng nhất với phần còn lại của hóa thạch, chứng tỏ nó không phải là vết nứt hay mảnh vỡ ngẫu nhiên.

Quan sát kỹ hơn, các nhà khoa học phát hiện một dải màu đen bao quanh mép vết thương, được cho là dấu hiệu của quá trình lành lại. Điều này cho thấy cá thể Ampletctobelua đã sống đủ lâu sau khi bị tấn công để mô mềm bắt đầu hồi phục. Theo các chuyên gia, kẻ gây ra vết thương có thể là một loài phóng xạ xỉ khác, hoặc thậm chí một cá thể cùng loài - khả năng dẫn đến hành vi ăn thịt đồng loại.

Những vết thương do săn mồi từng được ghi nhận nhiều ở bọ ba thùy, nhưng hiếm gặp ở phóng xạ xỉ do chúng có mô mềm khó hóa thạch. Bọ ba thùy cũng có lớp vỏ cứng và tồn tại đến khoảng 250 triệu năm trước, trong khi phóng xạ xỉ tuyệt chủng từ 480 triệu năm trước, khiến bằng chứng về tổn thương ở nhóm này càng trở nên quý giá.

Phát hiện mới không chỉ mở rộng hiểu biết về hành vi săn mồi trong đại dương Cambri mà còn cho thấy sự cạnh tranh sinh tồn khốc liệt ngay cả ở những loài đứng đầu chuỗi thức ăn. Công trình nghiên cứu được công bố bởi nhóm khoa học quốc tế và tiếp tục bổ sung những dữ liệu quan trọng về sinh thái học của các loài động vật cổ đại.

Nguồn: Michael Le Page, "Healed fang wound found on 520-million-year-old apex predator" / New Scientist.