DẤU CHÂN KỶ PHẤN TRẮNG HÉ LỘ LOÀI THÚ LỚN NHẤT TỪNG SỐNG CẠNH KHỦNG LONG

Một nhóm nhà cổ sinh vật học vừa công bố phát hiện các dấu chân hóa thạch tại Thành hệ Botucatu ở Brazil, có khả năng thuộc về loài thú lớn nhất từng được biết đến trong thời đại khủng long. Những dấu vết này có hình dạng phù hợp với bàn chân của động vật có vú, nhưng kích thước lại vượt xa mọi loài thú từng được ghi nhận từ giai đoạn Phấn Trắng sớm.

Phỏng đoán của họa sĩ cổ sinh về ngoại hình của loài thú lớn nhất Kỷ Phấn Trắng, chủ nhân của những dấu chân hóa thạch vừa được tìm thấy tại Brazil. Tranh của Júlia d'Oliveira.

Theo nhóm nghiên cứu, các dấu chân lớn nhất dài 11,4cm và rộng 13,4cm, với tỷ lệ hình dạng đặc trưng của thú chứ không phải khủng long hay cá sấu. Khoảng cách giữa các dấu chân cho thấy sinh vật này có sải bước khoảng 40cm. Dựa trên so sánh với các loài mà khoa học đã có cả xương và dấu chân, cá thể tạo ra dấu vết có thể dài khoảng 1,55m, lớn gấp đôi so với những loài thú lớn nhất từng được biết đến trong cùng thời kỳ.

Trước đây, các loài thú Đại Trung sinh thường được mô tả là nhỏ bé, kích thước tương đương chuột chù hoặc sóc, sống nép mình dưới bóng các loài bò sát khổng lồ. Một số nghiên cứu từng ghi nhận thú săn mồi tấn công khủng long, nhưng chỉ ở quy mô rất nhỏ. Hai phát hiện năm 2017 về Aracoaraichnium leonardii và Brasilichnium anaiti đã mở rộng giới hạn này, cho thấy sự tồn tại của những loài thú cỡ mèo hoặc chó nhỏ. Tuy nhiên, dấu chân mới vượt xa mọi ghi nhận trước đó.

Các nhà khoa học cho rằng hệ sinh thái sa mạc cổ đại của Thành hệ Botucatu có thể đã tạo điều kiện đặc biệt cho thú phát triển kích thước lớn hơn so với các khu vực khác cùng thời. Tại thời điểm 130 triệu năm trước, khu vực này nằm trong một sa mạc rộng lớn thuộc siêu lục địa Gondwana, nơi có thể thiếu vắng các loài khủng long lớn, tạo ra những khoảng trống sinh thái mà thú có thể tận dụng.

Dù vậy, việc tìm thấy xương hóa thạch của loài thú này được đánh giá là rất khó khăn. Các nhà nghiên cứu cho biết không có hóa thạch xương của thú từ Kỷ Jura hoặc Thế Phấn Trắng sớm ở Brazil, và hồ sơ hóa thạch của thú tại Gondwana trong giai đoạn này cũng cực kỳ hiếm. Điều kiện sa mạc khô hạn của hệ tầng Botucatu có thể bảo tồn dấu chân tốt, nhưng lại không thuận lợi cho việc bảo tồn xương.

Nhóm tác giả cũng lưu ý rằng những mẫu vật lớn bất thường có thể đã bị bỏ qua trong quá khứ, do giả định lâu nay rằng thú Đại Trung sinh chỉ có kích thước nhỏ. Một số dấu vết hoặc mảnh hóa thạch có thể đã bị phân loại sai vì không ai tin rằng chúng thuộc về một loài thú lớn như vậy.

Dấu chân không thể cho biết chế độ ăn của loài này, nhưng dựa trên kích thước và bối cảnh sinh thái, nhóm nghiên cứu cho rằng nó có thể là loài ăn tạp, đôi khi săn các khủng long con hoặc những loài khủng long nhỏ, bên cạnh việc ăn các loài thú nhỏ hơn, động vật không xương sống và các nguồn thức ăn khác. Nghiên cứu được công bố trên Journal of South American Earth Sciences.