LẦN ĐẦU TIÊN XÁC ĐỊNH LOÀI MỚI THUỘC NHÓM KHỦNG LONG SĂN MỒI BÍ ẨN MEGARAPTORA TẠI CHÂU ÂU

Các nhà cổ sinh vật học đã xác định một loài khủng long ăn thịt mới từ một mẫu hóa thạch hộp sọ được lưu giữ gần một thế kỷ trong bộ sưu tập của Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên London. Loài mới được đặt tên là Invictibellatrix amberina và được xác định là đại diện đầu tiên của nhóm Megaraptora từng được ghi nhận tại châu Âu.

Phục dựng ngoại hình và môi trường sống của Invictibellatrix amberina. Tranh của Sergey Krasovskiy / Pedro Salas.

Invictibellatrix amberina sống vào đầu kỷ Phấn Trắng, khoảng 120 triệu năm trước. Hóa thạch của loài này được tìm thấy tại chân một vách đá ở Sudmoor Point, gần Brook trên bờ biển tây nam đảo Wight của Anh. Theo nhóm nghiên cứu, mẫu vật được mục sư R. W. Hooley bán cho Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên London vào tháng Năm năm 1924, nhưng cho đến nay vẫn chưa từng được mô tả chính thức trong tài liệu khoa học.

Loài mới thuộc nhóm Megaraptora, một nhánh khủng long chân thú hai chân nổi tiếng với thân hình nhanh nhẹn và khả năng săn mồi tích cực. Trước đây, các hóa thạch tiêu biểu nhất của nhóm này chủ yếu được phát hiện tại Nam Mỹ và Australia, khiến nhiều nhà khoa học cho rằng chúng phát triển mạnh chủ yếu ở các lục địa thuộc Nam bán cầu. Phát hiện tại Anh đã mở rộng đáng kể phạm vi phân bố đã biết của nhóm khủng long này.

Kích thước hộp sọ của Invictibellatrix amberina tương đương với hộp sọ của Timurlengia, một chi khủng long họ hàng xa thuộc Liên họ Bạo long (Tyrannosauroidea). Từ đó, các nhà nghiên cứu ước tính loài mới có khối lượng khoảng 200 đến 300kg và chiều dài không vượt quá 4m. Đây là kích thước khá nhỏ so với nhiều loài cùng nhóm khác, vốn có thể dài từ 6 đến 10m hoặc hơn và nặng trên 2 tấn. Nếu các ước tính này chính xác, Invictibellatrix amberina có thể là một trong những thành viên nhỏ nhất từng được biết đến của cả nhóm.

Nhóm nghiên cứu cho rằng phát hiện này ủng hộ giả thuyết rằng các thành viên của Megaraptora chỉ phát triển kích thước cơ thể lớn ở giai đoạn muộn hơn trong lịch sử tiến hóa của chúng. Theo nhà cổ sinh vật học Cassius Morrison thuộc Đại học University College London, con vật có thể dài khoảng 3 đến 4m và cao hơn 1,5m. Dựa trên hiểu biết về các họ hàng gần, loài này nhiều khả năng có lông vũ và sở hữu các móng vuốt dài khoảng 10 đến 20cm.

Các nhà khoa học nhận định Invictibellatrix amberina có thể săn các loài khủng long nhỏ, thằn lằn và động vật có vú. Trong hệ sinh thái đầu kỷ Phấn Trắng, nó có lẽ giữ vai trò của một loài săn mồi cỡ trung thay vì đứng đầu chuỗi thức ăn. Điều này cho thấy các hệ sinh thái trên đảo Wight thời bấy giờ có cấu trúc phức tạp với nhiều tầng bậc săn mồi khác nhau.

Không chỉ bổ sung thêm một loài mới cho cây tiến hóa của khủng long chân thú, phát hiện này còn mang ý nghĩa địa sinh học quan trọng. Các tác giả cho rằng Megaraptora có thể bắt nguồn từ châu Á, xuất hiện tại châu Âu vào khoảng 130 triệu năm trước, sau đó lan xuống châu Phi và tiếp tục tiến vào các lục địa phía Nam. Sự hiện diện của Invictibellatrix amberina tại Anh cung cấp bằng chứng cho thấy nhóm khủng long này từng phân bố rộng khắp thế giới trong giai đoạn đầu kỷ Phấn Trắng.

Kết quả nghiên cứu đã được công bố trên tạp chí khoa học Royal Society Open Science. Theo nhóm tác giả, đây là bằng chứng đầu tiên xác nhận sự hiện diện của Megaraptora tại châu Âu, đồng thời góp phần làm sáng tỏ lịch sử tiến hóa và quá trình phân tán của một trong những nhóm khủng long săn mồi bí ẩn nhất từng tồn tại.