LOÀI PSEUDOSUCHIA MỚI CÓ NIÊN ĐẠI TAM ĐIỆP ĐƯỢC KHÁM PHÁ TẠI BRAZIL

Các nhà cổ sinh vật học tại Brazil vừa công bố phát hiện một loài bò sát tiền sử mới thuộc nhóm Pseudosuchia, nhóm bao gồm cá sấu hiện đại cùng các tổ tiên và họ hàng đã tuyệt chủng của chúng. Loài này được đặt tên là Tainrakuasuchus bellator, dựa trên các hóa thạch tìm thấy tại bang Rio Grande do Sul, miền nam Brazil.

Phục dựng ngoại hình của Tainrakuasuchus bellator. Tranh của Caio Fantini.

Theo nghiên cứu, Tainrakuasuchus bellator sống cách đây khoảng 240 triệu năm, tức trong Kỷ Tam Điệp. Ước tính dựa trên hóa thạch cho thấy loài này có thể đạt chiều dài khoảng 2,4 mét và nặng khoảng 60kg. Trên lưng nó có lớp vảy xương (osteoderm) tương tự như ở cá sấu ngày nay, đóng vai trò như một lớp giáp bảo vệ.

Các nhà khoa học mô tả đây là một loài săn mồi nhanh nhẹn, sử dụng chiếc cổ dài và khả năng di chuyển linh hoạt để tấn công con mồi. Hàm dưới mảnh với hàng răng sắc, cong ngược giúp nó giữ chặt con mồi, ngăn không cho thoát ra. Tuy nhiên, theo tiến sĩ Rodrigo Temp Müller, loài này không phải là kẻ săn mồi lớn nhất trong hệ sinh thái thời đó, vốn có những loài bò sát dài tới 7 mét.

Tainrakuasuchus bellator không phải khủng long, dù hình dáng có phần giống. Các nhà nghiên cứu khẳng định sự khác biệt nằm ở cấu trúc khung chậu và khớp xương đùi. Phát hiện này cho thấy hệ sinh thái thời kỳ tiền khủng long rất đa dạng, với nhiều loài Pseudosuchia khác nhau cùng tồn tại, mỗi loài đảm nhận một vai trò sinh thái riêng.

Hóa thạch được phát hiện vào tháng Năm năm 2025 tại thị trấn Dona Francisca, bang Rio Grande do Sul. Bộ xương chỉ còn lại một phần gồm hàm dưới, cột sống và khung chậu. Dù không tìm thấy chi trước và chi sau, các chuyên gia nhận định loài này di chuyển bằng bốn chân, giống các họ hàng gần của nó.

Sơ đồ bộ xương và hóa thạch đã tìm thấy của Tainrakuasuchus.

Phát hiện này cũng củng cố bằng chứng về mối liên hệ cổ xưa giữa Nam Mỹ và châu Phi trong Kỷ Tam Điệp, khi các lục địa còn hợp nhất trong siêu lục địa Pangaea. Loài mới này có họ hàng gần với Mandasuchus tanyauchen, một loài được tìm thấy ở Tanzania. Điều này cho thấy sự phân bố rộng rãi của các loài bò sát cổ đại trước khi các lục địa tách rời.

Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng hóa thạch Pseudosuchia vẫn còn rất hiếm trong hồ sơ địa chất, nên mỗi phát hiện đều có giá trị lớn. Quá trình tách mẫu hóa thạch khỏi lớp đá được thực hiện cẩn trọng trong phòng thí nghiệm, giúp làm rõ các chi tiết giải phẫu và xác nhận đây là một loài hoàn toàn mới.

Tên chi Tainrakuasuchus được kết hợp giữa các từ trong thổ ngữ Guarani ở Brazil, có nghĩa là "cá sấu răng nhọn", trong khi đó tên loài bellator có gốc Latin, nghĩa là "đấu sĩ" hay "chiến binh", nhấn mạnh khả năng chiến đấu của nó.

Kết quả nghiên cứu đã được công bố trên tạp chí Journal of Systematic Palaeontology ngày 12 tháng Mười một năm 2025. Phát hiện này không chỉ bổ sung thêm một loài mới vào danh sách động vật tiền sử, mà còn giúp làm sáng tỏ bức tranh tiến hóa và đa dạng sinh học trong giai đoạn trước khi khủng long xuất hiện.