PHÁT HIỆN HỆ SINH THÁI BIỂN CỰC KỲ PHÁT TRIỂN CÁCH ĐÂY 249 TRIỆU NĂM TRÊN HÒN ĐẢO BẮC CỰC

Dinoman tháng 11 13, 2025

Một nhóm các nhà cổ sinh vật học vừa công bố phát hiện quan trọng về hệ sinh thái bò sát biển cổ xưa nhất, có niên đại khoảng 249 triệu năm trên đảo Spitsbergen thuộc quần đảo Svalbard, Bắc Cực. Công trình nghiên cứu được đăng tải trên tạp chí Science ngày 13/11/2025, đánh dấu bước tiến mới trong việc hiểu rõ quá trình phục hồi của sự sống sau thảm họa tuyệt chủng cuối Kỷ Permi.

Tranh mô tả hệ sinh thái biển cổ đại được tìm thấy trên đảo Spitsbergen. Tranh của Robert Back.

Các nhà khoa học đã khai quật hơn 30.000 mẫu hóa thạch, bao gồm răng, xương và các phần còn lại của bò sát biển, lưỡng cư, cá xương và cá mập. Khối lượng hóa thạch thu thập lên tới 800 kg, được phân tích trong gần một thập kỷ kể từ phát hiện đầu tiên vào năm 2015. Những mẫu vật này cho thấy sự đa dạng đáng kinh ngạc của các loài sinh vật biển chỉ vài triệu năm sau thảm họa tuyệt chủng lớn nhất trong lịch sử Trái Đất.

Theo phân tích địa tầng, lớp hóa thạch tập trung thành một “bãi xương” (bonebed) lộ ra trên sườn núi, hình thành trong khoảng thời gian địa chất rất ngắn. Điều này cung cấp bằng chứng trực tiếp rằng các hệ sinh thái biển đã phục hồi nhanh chóng, thiết lập chuỗi thức ăn phức tạp chỉ khoảng ba triệu năm sau khi hơn 90% sinh vật biển bị xóa sổ vào cuối Kỷ Permi.

Trong số các loài được ghi nhận, có những loài bò sát biển như Grippia longirostris – một loài ichthyopterygian nhỏ săn mồi giống mực, cùng với lưỡng cư biển Aphaneramma săn cá xương Bobastrania. Đặc biệt, hóa thạch cho thấy sự hiện diện của ngư long khổng lồ Cymbospondylus, dài hơn 5 mét, đóng vai trò kẻ săn mồi đầu bảng trong hệ sinh thái.

Phát hiện này thách thức giả thuyết lâu nay cho rằng sự phục hồi của sinh vật biển sau tuyệt chủng cuối Kỷ Permi diễn ra chậm và kéo dài khoảng tám triệu năm. Thay vào đó, bằng chứng từ Spitsbergen cho thấy sự phục hồi diễn ra nhanh chóng và đa dạng hơn nhiều so với dự đoán trước đây.

Ngoài ra, phân tích so sánh toàn cầu cho thấy nguồn gốc của các loài bò sát và lưỡng cư biển có thể còn sớm hơn, thậm chí trước cả sự kiện tuyệt chủng cuối Kỷ Permi. Điều này gợi ý rằng thảm họa đã mở ra những hốc sinh thái mới, tạo điều kiện cho sự bùng nổ tiến hóa của các loài thích nghi với môi trường biển.

Các nhà nghiên cứu nhận định hệ sinh thái cổ đại này đã đặt nền móng cho sự hình thành các cộng đồng sinh vật biển hiện đại. Với mật độ và sự đa dạng loài cao, Spitsbergen trở thành một trong những địa điểm khai quật cổ sinh quan trọng nhất để nghiên cứu sự khởi đầu của “Thời đại Khủng long” trong môi trường biển.