PHÁT HIỆN LOÀI BÒ SÁT CỔ ĐẠI CHUYỂN TỪ ĐI BỐN CHÂN SANG HAI CHÂN KHI TRƯỞNG THÀNH

Dinoman tháng 3 10, 2026

Các nhà cổ sinh vật học vừa công bố phát hiện một loài bò sát cổ đại mới, Sonselasuchus cedrus. Đây là một loài Pseudosuchia sống cách đây khoảng 215 triệu năm, vào Kỷ Tam điệp. Dựa trên các hóa thạch tìm thấy tại Thành hệ Chinle thuộc Vườn quốc gia Forest Petrified, Arizona (Mỹ), các tác giả cho rằng loài này có khả năng thay đổi cách vận động từ đi bằng bốn chân sang hai chân khi chúng lớn lên.

Tranh phục dựng Sonselasuchus cedrus của Gabriel Ugueto.

Sonselasuchus cedrus thuộc Họ Shuvosauridae, một họ Pseudosuchia phân bố ở Bắc Mỹ và Nam Mỹ. Điều gây kinh ngạc cho các nhà khoa học là loài này sở hữu cấu trúc cơ thể có sự tiến hóa hội tụ mạnh mẽ với họ khủng long chân thú Ornithomimidae. Chúng cao khoảng 63,5 cm, có mỏ không răng, hốc mắt lớn và hệ thống xương rỗng, những đặc điểm thường thấy ở các loài khủng long chạy nhanh sau này.

Phát hiện này dựa trên việc phân tích hơn 950 mẫu vật hóa thạch từ ít nhất 36 cá thể khác nhau. Bằng cách nghiên cứu tỉ lệ xương chi ở các giai đoạn tăng trưởng, nhóm chuyên gia xác định rằng tư thế đứng bằng hai chân của chúng là kết quả của một mô hình tăng trưởng khác biệt. Điều này cho thấy các đặc điểm như đi bằng hai chân hay xương rỗng không chỉ là "đặc sản" của dòng dõi khủng long mà còn tiến hóa độc lập trên dòng dõi cá sấu.

Ông Elliott Armour Smith, tác giả chính của nghiên cứu, giải thích rằng Sonselasuchus cedrus khi còn nhỏ có tỉ lệ chi trước và chi sau tương đối cân bằng. Tuy nhiên, khi trưởng thành, chi sau của chúng phát triển dài hơn và khỏe hơn đáng kể so với chi trước. Quá trình biến đổi hình thái này dẫn đến việc chúng chuyển từ tư thế bò bốn chân sang đi bộ hoàn toàn bằng hai chân, một hiện tượng được đánh giá là đặc biệt hiếm gặp.

Tên chi Sonselasuchus là sự kết hợp giữa địa danh Sonsela Buttes và "suchus" (có nghĩa là cá sấu trong tiếng Hy Lạp. Tên loài cedrus đại diện cho cây tuyết tùng, một loại cây lá kim thường xanh phổ biến trong các khu rừng vào cuối Kỷ Tam Điệp nơi chúng từng sinh sống. Môi trường sống của Sonselasuchus cedrus là những khu rừng rậm rạp, nơi chúng chia sẻ hệ sinh thái với nhiều loài cá, động vật lưỡng cư, khủng long sơ khai và các loài bò sát khác.

Nghiên cứu này không chỉ làm phong phú thêm hiểu biết về đa dạng sinh học Kỷ Tam Điệp mà còn cung cấp bằng chứng quan trọng về sự tiến hóa của các hình thức vận động ở động vật có xương sống. Việc một loài bò sát có họ hàng với cá sấu lại sở hữu các đặc điểm giống khủng long cho thấy thiên nhiên đã thử nghiệm nhiều phương án thích nghi tương đồng trên các nhóm động vật khác nhau trong lịch sử Trái đất.

Chi tiết về khám phá này đã được đăng tải trên tạp chí Journal of Vertebrate Paleontology, đánh dấu một bước tiến mới trong việc giải mã các mắt xích tiến hóa phức tạp của nhóm bò sát cổ đại.