KHỦNG LONG CHÂN THẰN LẰN NON LÀ NGUỒN DINH DƯỠNG QUAN TRỌNG CHO CÁC LOÀI KHỦNG LONG ĂN THỊT BẮC MỸ KỶ JURA

Một nghiên cứu mới do các nhà cổ sinh vật học thuộc University College London dẫn đầu đã tái dựng mạng lưới thức ăn tại hệ sinh thái Thành hệ Morrison vào cuối kỷ Jura, khoảng 150 triệu năm trước. Kết quả cho thấy những cá thể khủng long chân thằn lằn (Sauropoda) mới nở, thuộc đóng vai trò nguồn thức ăn quan trọng cho nhiều loài ăn thịt trong khu vực. Phát hiện này cho thấy các loài săn mồi thời kỳ đó có thể tiếp cận nguồn dinh dưỡng dễ dàng hơn nhiều so với các hệ sinh thái sau này.

Phục dựng hệ sinh thái của Thành hệ Morrison thuộc Kỷ Jura. Tranh của Pedro Salas.

Theo Tiến sĩ Cassius Morrison, trưởng nhóm nghiên cứu, các loài khủng long chân thằn lằn trưởng thành như Diplodocus, Brachiosaurus hay Apatosaurus có kích thước vượt trội, thậm chí dài hơn cả cá voi xanh. Tuy nhiên, trứng của chúng chỉ rộng khoảng 30cm và con non sau khi nở phải mất nhiều năm mới đạt đến kích thước khổng lồ. Điều này khiến chúng trở thành mục tiêu dễ dàng cho các loài ăn thịt, đặc biệt trong bối cảnh bằng chứng hóa thạch cho thấy khủng long chân thằn lằn không chăm sóc con non, tương tự cách rùa biển hiện đại để trứng rồi bỏ mặc.

Nghiên cứu được thực hiện dựa trên các mẫu hóa thạch thu thập tại Dry Mesa Dinosaur Quarry, một điểm khai quật nổi tiếng thuộc Thành hệ Morrison. Tại đây, hóa thạch của ít nhất sáu loài khủng long chân thằn lằn khác nhau đã được tìm thấy, cùng với nhiều loài động vật ăn thịt và ăn cỏ khác. Nhóm nghiên cứu sử dụng dữ liệu về kích thước cơ thể, mức độ mòn răng, thành phần đồng vị trong xương và thậm chí cả hóa thạch thức ăn trong dạ dày để xác định mối quan hệ dinh dưỡng giữa các loài.

Bằng cách kết hợp các dữ liệu này với phần mềm mô phỏng thường dùng cho hệ sinh thái hiện đại, các nhà khoa học đã xây dựng được mạng lưới thức ăn chi tiết nhất từng có cho một hệ sinh thái khủng long. Kết quả cho thấy khủng long chân thằn lằn có số lượng liên kết sinh thái vượt trội so với nhóm khủng long hông chim (Ornithischia), gồm những loài ăn thực vật khác như Stegosaurus, vốn được xem là con mồi nguy hiểm hơn nhờ lớp giáp và vũ khí phòng vệ.

Tiến sĩ Morrison cho biết việc tái dựng mạng lưới thức ăn giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn áp lực tiến hóa tác động lên các loài khủng long. Khi so sánh với hệ sinh thái muộn hơn 70 triệu năm, thời của Tyrannosaurus rex, nhóm nghiên cứu nhận thấy sự suy giảm số lượng khủng long chân thằn lằn có thể đã thúc đẩy các loài săn mồi tiến hóa khả năng tấn công mạnh mẽ hơn, bao gồm lực cắn lớn và thị lực tốt, để săn những con mồi nguy hiểm như Triceratops.

Tiến sĩ William Hart từ Đại học Hofstra, đồng tác giả nghiên cứu, cho biết các loài săn mồi thời Jura như Allosaurus hay Torvosaurus có thể dễ dàng tiếp cận nguồn thức ăn hơn so với T. rex về sau. Một số hóa thạch Allosaurus cho thấy chúng từng bị thương nặng, có thể do đuôi gai của Stegosaurus, nhưng vẫn sống sót. Sự dồi dào của khủng long chân thằn lằn non có thể là yếu tố giúp những cá thể bị thương này tiếp tục tồn tại.

Nghiên cứu sẽ được công bố trong New Mexico Museum of Natural History and Science Bulletin. Theo nhóm tác giả, việc hiểu rõ vai trò sinh thái của khủng long chân thằn lằn trong Thành hệ Morrison không chỉ giúp tái dựng chính xác hơn hệ sinh thái cổ đại mà còn cung cấp dữ liệu quan trọng để so sánh giữa các thời kỳ tiến hóa khác nhau của khủng long.