KHỦNG LONG TÊN "LÀNH NHƯ CỤC ĐẤT", NHƯNG LÀ CỖ MÁY SĂN MỒI KỶ PHẤN TRẮNG

Chúng ta thường dễ bị ấn tượng bởi những cái tên. Khi nghe một cái tên gai góc, xù xì, đáng sợ, chúng ta thường hình dung chủ sở hữu của nó là một kẻ ghê gớm, hung dữ. Ví dụ điển hình nhất trong thế giới khủng long chắc là Tyrannosaurus rex - "thằn lằn bạo chúa vua". Và hầu hết các trường hợp thì đúng như vậy thật, những giống loài sở hữu những cái tên đáng sợ phần lớn đều xứng đáng với cái tên của chúng.

Mapusaurus trong phim tài liệu Planet Dinosaur (2011).

Tuy nhiên, vẫn có những trường hợp ngoại lệ: tên thì nghe "lành như cục đất" mà thực tế thì gặp nó chắc chẳng ai lành lặn. Đó là Mapusaurus roseae, cái tên của nghĩa là "thằn lằn đất màu hoa hồng/của Rose". "Mapu" là  "đất" trong thổ ngữ của người Mapuche, một nhóm dân bản địa cư trú tại Nam Mỹ, còn "màu hoa hồng" là do hóa thạch được tìm thấy trong những lớp đá có màu giống như hoa hồng (mặt khác còn để vinh danh Rose Letwin, người tài trợ cho chuyến khảo sát tìm ra hóa thạch).

"Thằn lằn đất màu hoa hồng" nghe có vẻ như một con thằn lằn bình thường và dễ thương, nhưng thực chất, nó là một cỗ máy giết chóc của vùng Patagonia cách đây 97-93,5 triệu năm trước. Mapusaurus là  một chi thuộc Họ Dị long răng cá mập (Carcharodontosauridae), với kích thước khổng lồ (có thể dài đến 12m và nặng từ 6 đến 8 tấn). Chúng sở hữu vũ khí săn mồi đáng sợ là hộp sọ lớn, tuy hẹp nhưng cao hơn của Giganotosaurus do xương hàm trên tương đối ngắn hơn và xương mũi thon mảnh hơn. Hàm trên và hàm dưới của chúng có thể chứa đến 60 chiếc răng lớn có răng cưa, có khả năng cắt xé thịt cực tốt.

Điều đáng sợ hơn nữa về "thằn lằn đất màu hoa hồng" chính là các nhà cổ sinh vật học đã tìm thấy một lượng lớn cá thể tập trung ở một chỗ, gợi ý về hành vi sống và săn mồi theo bầy. Việc khai quật các hóa thạch tại Cañadón del Gato, tỉnh Neuquén kéo dài từ năm 1997 đến năm 2001 đã phát lộ hàng trăm hóa thạch của ít nhất 7 đến 9 cá thể thuộc nhiều độ tuổi khác nhau. Nếu điều này là đúng, một con mồi của chúng có thể sẽ đối mặt với sự tấn công từ nhiều thay vì chỉ một con Mapusaurus duy nhất, khiến khả năng sống sót trở nên thấp hơn nhiều.

Trong Thành hệ Huincul, nơi tìm thấy hóa thạch của Mapusaurus, người ta tìm thấy hóa thạch của những loài khủng long ăn thực vật có thể từng là đối tượng bị săn đuổi bởi Mapusaurus, trong đó nổi bật nhất chính là chi thằn lằn hộ pháp siêu khổng lồ Argentinosaurus. Những con Argentinosaurus trưởng thành đạt kích thước tối đa có lẽ không bị Mapusaurus nhắm tới, nhưng những con chưa trưởng thành và chưa đạt đến kích thước khiến cho một bầy Mapusaurus có thể e ngại sẽ là con mồi dễ dàng hơn.

Thế nên, "đừng nghe tên mà bắt hình dong". Ngay cả một loài khủng long mang cái tên hiền hậu như Mapusaurus roseae cũng có thể là kẻ đi săn kinh hoàng nhất trong lịch sử mà bạn chưa hề biết tới.