LOÀI KHỦNG LONG "ĐỘC LẠ" CỦA ÚC NAY CÀNG "ĐỘC LẠ" HƠN VỚI NGOẠI HÌNH MỚI CẬP NHẬT

Một nghiên cứu mới công bố cho thấy Muttaburrasaurus langdoni, loài khủng long ăn thực vật sống cách đây khoảng 96 triệu năm tại Australia, sở hữu nhiều đặc điểm giải phẫu bất thường, gợi ý rằng nó có thể là loài ăn chọn lọc với khả năng đánh hơi phát triển mạnh. Nghiên cứu được thực hiện bởi nhóm chuyên gia từ Đại học New England và các cơ quan khoa học Australia, dựa trên phân tích chi tiết hộp sọ của một mẫu vật mới.

Bản phục dựng khuôn mặt mới của Muttaburrasaurus theo nghiên cứu mới nhất. Tranh của Matt Herne.

Muttaburrasaurus langdoni được biết đến từ năm 1963, khi mẫu vật đầu tiên được phát hiện gần thị trấn Muttaburra thuộc bang Queensland. Đây là một trong những bộ xương khủng long chân chim (nhóm Ornithipoda) hoàn chỉnh nhất từng được tìm thấy tại Gondwana và hiện là biểu tượng hóa thạch của bang. Mẫu vật mới cho phép các nhà khoa học đánh giá lại nhiều giả định trước đây về loài khủng long có chiếc mũi phồng đặc trưng này.

Phát hiện đáng chú ý đầu tiên là phần mỏ ở đầu mõm của Muttaburrasaurus langdoni không hề trống răng, trái với suy đoán trước đây. Nhóm nghiên cứu xác định loài này có răng ở ngay đầu mõm, khác với nhiều khủng long chân chim nổi tiếng như Iguanodon hay các khủng long mỏ vịt, vốn có mỏ không răng. Điều này cho thấy loài khủng long này có thể đã lựa chọn kỹ lưỡng lá, hạt hoặc các loại thực vật nhất định khi kiếm ăn.

Phân tích cấu trúc não và tai trong cho thấy Muttaburrasaurus langdoni có tai trong giống với các loài đi bằng hai chân, chẳng hạn Tyrannosaurus rex, hơn là các loài đi bốn chân thường xuyên. Điều này gợi ý rằng nó có thể di chuyển bằng hai chân khi cần thiết, đồng thời dùng chi trước để hỗ trợ khi kiếm ăn ở tầm thấp. Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu không đưa ra kết luận về tư thế di chuyển chính của loài này.

Một phát hiện quan trọng khác liên quan đến cấu trúc mũi. Phần "mũi phồng" đặc trưng của Muttaburrasaurus langdoni được tạo nên từ những xương hoàn toàn mới, chưa từng thấy ở loài khủng long nào khác. Các xương này tạo thành hai buồng khí lớn phía trên đường thở chính, có thể làm chậm luồng khí khi hít vào. Cấu trúc này phù hợp với việc loài này có khứu giác rất phát triển, được củng cố bởi kích thước lớn của các thùy khứu trong não.

Nhóm nghiên cứu sử dụng công nghệ CT, tán xạ neutron và synchrotron để dựng mô hình 3D chi tiết của hàm và răng. Những dữ liệu này giúp xác định vị trí tiến hóa của Muttaburrasaurus langdoni trong cây phát sinh của khủng long chân chim, cho thấy nó có thể thuộc một nhánh tách sớm từ các dạng như Camptosaurus và Iguanodon, vốn đều sở hữu mỏ có răng ở giai đoạn tiến hóa đầu.

Nghiên cứu được công bố trên tạp chí PeerJ, đóng góp thêm hiểu biết về giải phẫu hộp sọ, khả năng cảm giác và sinh thái học của một trong những loài khủng long đặc trưng nhất của Australia. Những kết quả mới này cũng mở ra hướng nghiên cứu sâu hơn về sự đa dạng của khủng long chân chim tại Gondwana trong giai đoạn giữa Kỷ Phấn Trắng.