KHỦNG LONG MAIASAURA NON ĐƯỢC CHO ĂN BẰNG CHẾ ĐỘ ĐẶC BIỆT, THỂ HIỆN HÀNH VI CHĂM SÓC TINH TẾ VÀ PHỨC TẠP

Một nghiên cứu mới công bố cho thấy khủng long con có thể đã được bố mẹ cung cấp thức ăn giàu dinh dưỡng hơn so với khẩu phần của cá thể trưởng thành. Phát hiện này được rút ra từ phân tích dấu mài mòn trên răng hóa thạch của Maiasaura peeblesorum, một loài khủng long mỏ vịt sống cách đây khoảng 75-80 triệu năm trong kỷ Phấn Trắng muộn. Các mẫu vật được tìm thấy tại Montana (Mỹ), nơi từng ghi nhận nhiều hóa thạch tổ và ổ trứng của loài này.

Khủng long Maiasaura tha thức ăn về tổ cho con non. Tranh của Doug Henderson.

Theo nhóm nghiên cứu, răng của khủng long non thể hiện mức độ mài mòn kiểu "nghiền" cao hơn, trong khi răng của cá thể trưởng thành lại mang dấu vết "cắt xé" rõ rệt. Sự khác biệt này gợi ý rằng khủng long bố mẹ có thể đã mang về cho con non những loại thức ăn mềm, ít xơ và giàu protein hơn so với khẩu phần nhiều chất xơ mà chúng tự tiêu thụ. Hành vi này hiện phổ biến ở các loài chim có con non sống phụ thuộc trong tổ sau khi nở.

John Hunter, tác giả chính của nghiên cứu và là phó giáo sư tại Đại học Bang Ohio, cho biết kết quả này cho thấy hành vi cho con ăn ở chim có thể có nguồn gốc sâu xa hơn nhiều trong lịch sử tiến hóa, thậm chí từ thời điểm khủng long mới xuất hiện. Ông nhấn mạnh rằng việc hiểu rõ các hành vi xã hội cổ xưa giúp các nhà khoa học hình dung cách các loài sinh vật tồn tại và phát triển hàng chục triệu năm trước.

Nghiên cứu cũng chỉ ra rằng khủng long non có thể đã ăn nhiều loại thực vật ít xơ như trái cây, trong khi cá thể trưởng thành tiêu thụ phần lớn là các bộ phận thực vật giàu xơ và kém dinh dưỡng hơn. Mô hình mài mòn răng này tương đồng với sự khác biệt giữa các loài thú ăn cỏ hiện đại: những loài ăn nhiều chất xơ như bò hay ngựa có kiểu mài mòn răng khác biệt so với các loài ăn thực vật mềm như tapir.

Ngoài ra, nhóm nghiên cứu xem xét một số khả năng khác có thể giải thích sự khác biệt trong mài mòn răng. Một giả thuyết cho rằng khủng long trưởng thành có thể đã mớm thức ăn bán tiêu hóa cho con non, tương tự nhiều loài chim ngày nay. Một khả năng khác là khủng long non tự rời tổ để kiếm ăn, giống hành vi của một số loài thằn lằn ăn cỏ hiện đại, dù kịch bản này ít phù hợp hơn vì bằng chứng cho thấy con non của Maiasaura còn phụ thuộc nhiều vào bố mẹ trong những tuần đầu sau khi nở.

Theo Hunter, việc nghiên cứu dấu vết mài mòn răng ở các mẫu vật trẻ hơn nữa trong tương lai có thể giúp kiểm chứng thêm các giả thuyết về chế độ ăn và hành vi chăm sóc con non ở khủng long. Ông cho rằng hồ sơ hóa thạch càng lùi xa về quá khứ càng trở nên thưa thớt, vì vậy các nhà cổ sinh vật học cần kết hợp nhiều nguồn dữ liệu để tái dựng hành vi của các loài đã tuyệt chủng.

Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Palaeogeography, Palaeoclimatology, Palaeoecology, cung cấp thêm bằng chứng cho thấy một số hành vi xã hội phức tạp ở chim hiện đại có thể đã xuất hiện từ rất sớm trong lịch sử tiến hóa của khủng long.