PHÁT HIỆN LOÀI KHỦNG LONG LỚN NHẤT ĐÔNG NAM Á TẠI THÁI LAN

Một nhóm nhà cổ sinh vật học quốc tế do Đại học University College London (UCL) dẫn đầu vừa công bố loài khủng long mới mang tên Nagatitan chaiyaphumensis. Đây là loài khủng long lớn nhất từng được phát hiện tại Đông Nam Á, với khối lượng ước tính khoảng 27 tấn và chiều dài xấp xỉ 27 mét, tương đương chiều dài của một con cá voi xanh. Công bố này đánh dấu loài khủng long thứ 14 được xác định từ vùng Đông Bắc Thái Lan kể từ phát hiện đầu tiên vào năm 1986.

Phục dựng ngoại hình và môi trường sống của Nagatitan chaiyaphumensis. Tranh của Patchanop Boonsai.

Các hóa thạch của Nagatitan chaiyaphumensis được tìm thấy cách đây khoảng 10 năm tại rìa một ao nước ở tỉnh Chaiyaphum. Mẫu vật bao gồm nhiều đốt sống, xương sườn, một phần xương chậu và hai xương chi, trong đó có một xương dài tới 1,78 mét. Sau quá trình phân tích, nhóm nghiên cứu xác định đây là một loài khủng long chân thằn lằn mới, nhóm khủng long cổ dài ăn thực vật nổi tiếng với kích thước khổng lồ.

Theo tác giả chính Thitiwoot (Perth) Sethapanichsakul, nghiên cứu sinh tiến sĩ tại UCL, loài khủng long này "lớn hơn ít nhất 10 tấn so với Diplodocus carnegii", dù vẫn nhỏ hơn các khủng long chân thằn lằn khổng lồ nhất như Patagotitan hay Argentinosaurus. Dựa trên so sánh với các loài họ hàng, nhóm nghiên cứu ước tính Nagatitan chaiyaphumensis nặng tương đương chín con voi châu Á trưởng thành, lớn hơn nhiều so với loài khủng long giữ kỷ lục Đông Nam Á trước đó là Phuwiangosaurus sirindhornae (cũng của Thái Lan, ước tính dài 15-20m và nặng 17 tấn).

Loài khủng long mới sống trong giai đoạn Phấn Trắng sớm, khoảng 120-100 triệu năm trước, và được xem là một trong những loài khủng long trẻ nhất về mặt niên đại từng được phát hiện tại Thái Lan. Các lớp đá chứa hóa thạch thuộc thành hệ trẻ nhất còn lưu giữ dấu tích khủng long trong khu vực, trước khi vùng này trở thành biển nông vào cuối Kỷ Phấn Trắng. Vì vậy, nhóm nghiên cứu gọi Nagatitan là "titan cuối cùng" của Thái Lan.

Đồng tác giả của nghiên cứu Thitiwoot Sethapanichsakul đứng cạnh xương đùi của Nagatitan chaiyaphumensis. Ảnh: Thitiwoot Sethapanichsakul.

Môi trường cổ sinh của khu vực vào thời điểm đó được cho là tương tự hiện nay, với các cao nguyên bán khô hạn và hệ thống sông uốn khúc. Bên cạnh xương khủng long, địa điểm khai quật còn ghi nhận hóa thạch cá, cá mập nước ngọt và cá sấu, cho thấy hệ sinh thái đa dạng. Các nhóm khủng long phi điểu khác có thể đã sống cùng Nagatitan gồm Iguanodontia, Ceratopsia, cùng các loài ăn thịt thuộc nhóm Carcharodontosauria và Spinosauridae.

Phân tích phát sinh loài cho thấy Nagatitan chaiyaphumensis thuộc nhóm Euhelopodidae, một nhánh khủng long chân thằn lằn đặc trưng của châu Á. Phát hiện này góp phần mở rộng hiểu biết về sự đa dạng của khủng long chân thằn lằn tại khu vực và mối liên hệ tiến hóa giữa các loài cổ dài ở châu Á với nhóm khủng long hộ pháp (Titanosauria) phân bố toàn cầu.

Theo Sethapanichsakul, phát hiện này nhấn mạnh tiềm năng lớn của Thái Lan và Đông Nam Á trong nghiên cứu cổ sinh vật học. Ông cho biết các bộ sưu tập hóa thạch khủng long chân thằn lằn chưa được mô tả tại Thái Lan có thể còn chứa nhiều loài mới. Nghiên cứu chi tiết về Nagatitan chaiyaphumensis đã được công bố trên tạp chí Scientific Reports.