LOÀI RẮN CÓ NỌC ĐỘC LỚN NHẤT THẾ GIỚI TỪNG SỐNG TẠI HY LẠP CÁCH ĐÂY 3-4 TRIỆU NĂM TRƯỚC

Vào thế kỷ XIX, nhà giải phẫu học và cổ sinh vật học lừng danh người Anh Richard Owen đã lần đầu tiên mô tả loài rắn Laophis crotaloides (không liên quan đến nước Lào, tên của nó được đặt theo tiếng Hy Lạp, có nghĩa là "rắn đá") dựa trên các mẫu hóa thạch đốt sống được phát hiện tại Hy Lạp. Tuy nhiên, sau đó các mẫu vật gốc quý giá này đã bị thất lạc trong các bộ sưu tập của bảo tàng, khiến sự tồn tại của loài rắn khổng lồ này trở thành một bí ẩn kéo dài suốt nhiều thập kỷ trong giới cổ sinh vật học.

Phục dựng ngoại hình của Laophis crotaloides. Tranh của Hodari Nundu.

Mãi đến những năm gần đây, các nhà nghiên cứu đã tái phát hiện các mẫu hóa thạch mới của Laophis tại khu vực gần Thessaloniki, Hy Lạp. Phát hiện này không chỉ xác nhận tính chính xác trong các ghi chép ban đầu của Owen mà còn mở ra cơ hội nghiên cứu chuyên sâu về một trong những sinh vật săn mồi có nọc độc đáng chú ý nhất từng sinh sống trên Trái Đất.

Laophis crotaloides sinh sống vào Thế Thượng Tân (khoảng 3 đến 4 triệu năm trước), giai đoạn mà lục địa châu Âu sở hữu khí hậu ấm áp và thảm thực vật phong phú hơn nhiều so với hiện nay. Các bằng chứng giải phẫu từ hóa thạch đốt sống cho thấy loài sinh vật này thuộc Họ Rắn lục (Viperidae), cùng nhóm với các loài rắn lục và rắn chuông hiện đại.

Dựa trên kích thước của các đốt sống thu thập được, các nhà khoa học ước tính Laophis có thể đạt chiều dài từ 3 đến 4 mét và nặng khoảng 26kg hoặc hơn. Tầm vóc này đưa Laophis trở thành loài rắn độc lớn nhất từng được ghi nhận trong lịch sử tự nhiên, vượt xa kích thước của loài rắn hổ chúa (Ophiophagus hannah) hay rắn lục Gabon (Bitis gabonica) hiện nay.

Về mặt sinh thái và tập tính săn mồi, kích thước khổng lồ kết hợp với hệ thống nọc độc cho phép Laophis săn bắt các loài động vật có vú cỡ nhỏ đến trung bình thời bấy giờ, bao gồm cả các loài gặm nhấm lớn và thú có móng guốc nguyên thủy. Tương tự như các loài rắn lục hiện đại, chúng nhiều khả năng sử dụng chiến thuật phục kích bất ngờ, tung cú cắn tiêm nọc độc cực mạnh để làm tê liệt hoặc hạ gục con mồi trước khi nuốt trọn.

Sự tuyệt chủng của Laophis được cho là có liên quan mật thiết đến những biến đổi khí hậu mạnh mẽ khi Trái Đất bước vào Thế Cánh Tân. Khi các đợt băng hà bắt đầu xuất hiện và nền nhiệt độ toàn cầu giảm sâu, môi trường sống ấm áp tại châu Âu bị thu hẹp, khiến các bò sát biến nhiệt khổng lồ như Laophis không thể thích nghi kịp và dần biến mất.

Việc tìm lại và nghiên cứu sâu hơn về Laophis crotaloides cung cấp những mảnh ghép quan trọng giúp các nhà khoa học hiểu rõ hơn về sự đa dạng sinh học của Kỷ Tân Cận, đồng thời làm sáng tỏ giới hạn kích thước tối đa mà các loài rắn mang nọc độc có thể đạt được trong quá trình tiến hóa.

Nguồn: Will Newton, "It was a snake, but no ordinary snake. At a staggering 4m long this prehistoric monster was the largest venomous serpent to have ever lived" / Discover Wildlife.