CÔNG BỐ LOÀI KHỦNG LONG CHÂN THẰN LẰN MỚI DÀI ĐẾN 20M Ở BRAZIL

Một nhóm các nhà cổ sinh vật học do Elver L. Mayer dẫn đầu vừa công bố chi/loài khủng long chân thằn lằn mới Dasosaurus tocantinensis thuộc nhóm Somphospondyli, sống vào thời kỳ Aptian, Thế Phấn Trắng sớm. Phát hiện này đến từ Thành hệ Itapecuru, nằm trong vùng Parnaíba của Brazil, nơi nhiều hóa thạch động vật có xương sống cổ đại đã được ghi nhận trong những năm gần đây. Đây được xem là một bổ sung quan trọng cho hiểu biết về sự đa dạng của khủng long chân thằn lằn tại Nam Mỹ trong giai đoạn này. 

Phục dựng ngoại hình của Dasosaurus tocantinensis. Tranh của Total Dino.

Mẫu định danh, ký số CPHNAM VT 1600, bao gồm một phần bộ xương với các xương chi, xương sườn, xương chậu và ít nhất mười đốt sống đuôi rời rạc. Dù không hoàn chỉnh, bộ hóa thạch vẫn đủ để nhóm nghiên cứu xác định đây là một loài mới, khác biệt với các khủng long chân thằn lằn từng được mô tả trước đó trong khu vực. Những đặc điểm hình thái của mẫu vật cho thấy nó thuộc nhóm Somphospondyli, một nhánh khủng long chân thằn lằn có quan hệ gần với các dạng khủng long chân thằn lằn thuộc nhánh Titanosauriformes. 

Tên chi Dasosaurus được ghép từ hai từ gốc Hy Lạp: dasos (“rừng”) và saurus (“thằn lằn”), nhằm nhấn mạnh bối cảnh rừng rậm của vùng Amazônia Legal – nơi phát hiện hóa thạch. Tên loài tocantinensis được đặt theo bang Tocantins, khu vực địa lý chứa điểm khai quật.

Theo mô tả ban đầu, Dasosaurus là một chi khủng long chân thằn lằn cỡ trung đến lớn, dài khoảng 20 mét. Hình thái của nó được cho là có nét tương đồng với Garumbatitan, một chi khủng long chân thằn lằn đến từ Thế Phấn Trắng sớm của Tây Ban Nha. Sự tương đồng này mở ra những câu hỏi thú vị về mối liên hệ sinh học và sự phân bố của các nhóm khủng long chân thằn lằn giữa Nam Mỹ và châu Âu trong giai đoạn đầu kỷ Phấn Trắng. 

Công bố về Dasosaurus tocantinensis góp phần làm phong phú thêm bức tranh tiến hóa của khủng long chân thằn lằn tại Gondwana, đồng thời cung cấp dữ liệu mới cho các nghiên cứu về phân bố địa lý, giải phẫu và quan hệ phát sinh của nhóm Somphospondyli. Trong bối cảnh nhiều hóa thạch từ Brazil vẫn đang được khai quật và mô tả, phát hiện này cho thấy tiềm năng lớn của khu vực trong việc làm sáng tỏ lịch sử tiến hóa của các loài khủng long khổng lồ.