ÂM THANH KHỦNG LONG "REAL" CÓ THẬT LÀ "REAL"?

Khi tìm hiểu về tiếng kêu khủng long, có thể các bạn đã từng ít nhất một lần gặp những cái clip "tiếng kêu thật sự của T. rex", trong đó sẽ phát những đoạn âm thanh mô phỏng là những tiếng kêu rất trầm lặp đi lặp lại. Một số người còn mô tả tuy những tiếng kêu này không ồn ào như tiếng gầm của thú, nhưng khiến họ nổi da gà, rung động đến tận cơ quan nội tạng... các kiểu. Những âm thanh này liệu có phải là tiếng kêu thật của T. rex và có thật sự đáng sợ đến vậy?

T. rex bên hồ nước. Tranh của Damir G. Martin.

Trước hết, cần biết rằng tất cả những đoạn âm thanh của khủng long phi điểu mà chúng ta được nghe trên mạng hiện tại chỉ là những mô phỏng, và những mô phỏng này dựa trên những hiểu biết rất ít ỏi của chúng ta về khả năng tạo ra âm thanh ở khủng long. Các cơ quan tạo ra âm thanh thông thường là những phần mềm rất khó hóa thạch, và với những gì chúng ta tìm thấy hiện nay (hai mẫu hóa thạch xương thanh quản ở hai loài Pinacosaurus grangeri và Pulaosaurus qinglong) việc phục dựng tiếng kêu chính xác của khủng long phi điểu hoàn toàn bất khả thi. Chúng ta chỉ có thể dựa vào hai mẫu hóa thạch này mà suy đoán rằng, khủng long phi điểu đã có khả năng tạo ra âm thanh khá phức tạp với cơ chế tạo âm kín miệng (closed-mouth vocal, nghĩa là không cần mở miệng để tạo ra âm thanh như ở thú hiện đại). Cấu tạo cơ quan tạo ra âm thanh của khủng long phi điểu cũng nằm ở đâu đó giữa chim và cá sấu.

Đây chính là cơ sở dẫn đến những suy đoán và mô phỏng gần đây nhất về âm thanh của khủng long. Và trong bộ phim tài liệu năm 2018 của đài BBC có tựa đề The Real T. rex, người dẫn chương trình Chris Packham đã cùng giáo sư Julia Clarke, một chuyên gia hàng đầu về khả năng phát âm của khủng long đã thử tái tạo âm thanh của T. rex bằng cách kết hợp tiếng kêu "u u" của loài vạc rạ (Botaurus stellaris) và tiếng gầm của cá sấu Trung Quốc, sau đó dùng kỹ thuật số để khuếch đại quy mô âm thanh đó lên tương ứng với kích thước của một con T. rex nặng 7 tấn. Kết quả họ có được là một âm thanh trầm đến mức tai người khó có thể nghe thấy rõ ràng, nhưng lại có thể cảm nhận được bằng lồng ngực. Đây có thể là một kết quả tương đối hợp lý, bởi T. rex được cho là có ốc tai (cochlea) rất dài so với các theropod khác, giúp chúng nghe tốt nhất các âm thanh có tần số thấp...

Các bạn có thể xem đoạn clip trích dẫn từ The Real T. rex trong video dưới đây:

Tuy nhiên, suy đoán vẫn chỉ là suy đoán, mô phỏng vẫn chỉ là mô phỏng và hiện tại không có cách nào để chúng ta biết những âm thanh mô phỏng trong các clip trên mạng chính xác đến đâu. Dù dựa trên các họ hàng còn sống thuộc hai nhóm chim và cá sấu, nhưng bản thân các loài chim cũng có tiếng kêu hết sức đa dạng và việc chỉ chọn một loài chim nào đó để góp phần mô phỏng tiếng kêu của T. rex cũng rất khó mang lại kết quả hoàn hảo. Vì thế những đoạn clip mô phỏng tiếng T. rex cũng như các loài khủng long phi điểu khác trên mạng chỉ nên xem ở mức "tham khảo" thay vì tin tưởng 100% rằng đó là tiếng kêu thật sự của chúng.