CHÚNG TA CUỐI CÙNG CŨNG CÓ THỂ ĐÃ CÓ LỜI GIẢI CHO ĐÔI TAY BÉ NHỎ CỦA T. REX

Một nhóm nhà cổ sinh vật học từ University College London và Đại học Cambridge vừa công bố kết quả nghiên cứu cho thấy hiện tượng tay trước teo nhỏ ở Tyrannosaurus rex và nhiều loài khủng long ăn thịt khác có liên quan chặt chẽ đến sự phát triển của hộp sọ lớn và bộ hàm cực mạnh. Công trình này góp phần giải đáp câu hỏi tồn tại hàng thập kỷ về lý do những loài săn mồi khổng lồ lại sở hữu đôi tay nhỏ đến khó hiểu.

Khủng long T. rex được tái hiện trong loạt phim tài liệu ăn khách Prehistoric Planet của Apple TV.

Theo nhóm nghiên cứu, hiện tượng thu nhỏ chi trước không chỉ xuất hiện ở T. rex mà còn xảy ra độc lập ở ít nhất năm nhánh khủng long ăn thịt khác nhau, bao gồm Abelisauridae, Carcharodontosauridae (Họ Dị long răng cá mập), Ceratosauridae, Megalosaurinae và Tyrannosauridae (Họ Bạo long). Phân tích dữ liệu của 82 loài cho thấy mức độ teo nhỏ của tay trước có mối tương quan mạnh với sự gia tăng kích thước và độ chắc khỏe của hộp sọ, hơn là với kích thước cơ thể tổng thể. Điều này cho thấy tay nhỏ không đơn thuần là hệ quả của việc cơ thể lớn lên.

Các nhà khoa học cho rằng sự xuất hiện của những con mồi khổng lồ, đặc biệt là các loài khủng long chân thằn lằn và nhiều động vật ăn thực vật cỡ lớn khác, có thể đã thúc đẩy sự chuyển đổi chiến lược săn mồi. Thay vì dựa vào chi trước để tấn công và giữ chặt con mồi, các loài ăn thịt lớn dần chuyển sang sử dụng sức mạnh của hàm và đầu. Khi đầu trở thành vũ khí chính, chi trước mất dần vai trò và teo nhỏ theo thời gian tiến hóa.

Để kiểm tra giả thuyết này, nhóm nghiên cứu đã xây dựng một phương pháp mới nhằm định lượng độ "vững chắc" của hộp sọ, dựa trên mức độ liên kết giữa các xương, hình dạng tổng thể và lực cắn ước tính. Theo thang đo này, T. rex đứng đầu danh sách với hộp sọ mạnh nhất, theo sau là Tyrannotitan, một chi khủng long ăn thịt khổng lồ thuộc Họ Dị long răng cá mập sống tại Argentina hơn 30 triệu năm trước T. rex.

Mặc dù nghiên cứu chỉ ra mối tương quan chứ chưa thể xác định quan hệ nhân quả, các tác giả cho rằng nhiều khả năng hộp sọ khỏe đã tiến hóa trước, còn sự thu nhỏ của tay đến sau. Việc từ bỏ một công cụ săn mồi quan trọng như chi trước mà không có "phương án thay thế" là điều khó xảy ra trong tiến hóa, do đó trình tự này được xem là hợp lý hơn.

Nhóm nghiên cứu cũng đề cập đến khả năng tồn tại một "cuộc chạy đua vũ trang" trong hệ sinh thái thời đó: khi con mồi ngày càng lớn và khỏe, các loài săn mồi buộc phải phát triển lực cắn mạnh hơn và hộp sọ chắc hơn để hạ gục chúng. Điều này đồng thời dẫn đến xu hướng cơ thể ngày càng khổng lồ ở nhiều loài khủng long ăn thịt.

Kết quả nghiên cứu được công bố trên tạp chí Proceedings of the Royal Society B, đóng góp thêm bằng chứng cho thấy tiến hóa của khủng long ăn thịt là quá trình phức tạp, chịu ảnh hưởng mạnh từ sự thay đổi của con mồi và môi trường sống. Công trình cũng mở ra hướng tiếp cận mới trong việc phân tích cấu trúc hộp sọ và cơ chế săn mồi của các loài khủng long trong tương lai.