KHỦNG LONG Ở BẮC MỸ TỪNG ĂN VẶT BẰNG TẢO BIỂN?

Một nghiên cứu mới công bố trên Frontiers in Ecology and Evolution cho thấy nhiều loài khủng long sống dọc bờ biển Bắc Mỹ Kỷ Phấn Trắng có thể đã bổ sung tảo biển vào khẩu phần ăn của mình. Kết luận này được rút ra từ phân tích đồng vị carbon trong men răng hóa thạch, hé lộ dấu vết của nguồn dinh dưỡng có nguồn gốc biển được đưa vào chuỗi thức ăn của các loài động vật trên cạn.

Phát hiện mới cho thấy khủng long ở Bắc Mỹ có thể đã bổ sung tảo biển vào thực đơn. Tranh của Raul Martin.

Hiện tượng sinh vật trên cạn ăn vật chất hữu cơ bị sóng đánh dạt vào bờ, gọi là “marine subsidization” (MS), vốn phổ biến trong các hệ sinh thái ven biển hiện nay, đặc biệt trong những giai đoạn khan hiếm thức ăn. Nhóm nghiên cứu do tiến sĩ Clayton Forster (Đại học Arkansas) dẫn đầu cho rằng cơ chế này cũng đã tồn tại từ hơn 100 triệu năm trước, trong khí hậu nhà kính của Kỷ Phấn Trắng.

Các nhà khoa học tập trung vào dấu hiệu đồng vị carbon C‑12 và C‑13 trong men răng. Tỷ lệ giữa hai đồng vị này (δ¹³C) phản ánh nguồn thức ăn của động vật và được lưu giữ trong men răng suốt hàng triệu năm. Ở khủng long, giá trị δ¹³C thường cao hơn mức dự đoán đối với động vật chỉ ăn thực vật trên cạn, vốn có δ¹³C thấp hơn thực vật biển. Điều này từng gây khó hiểu cho giới cổ sinh vật học.

Để kiểm chứng, nhóm nghiên cứu phân tích răng hóa thạch của khủng long, cá, rùa và cá sấu từ các địa điểm từng là bờ biển của Vùng biển Nội địa Phía Tây (Western Interior Seaway) và vùng ven Vịnh Mexico cổ đại, đồng thời so sánh với mẫu từ các khu vực nằm sâu trong đất liền. Các mẫu vật có niên đại thuộc đầu Albia (khoảng 113-107 triệu năm trước) và đầu Cenomania (100-96 triệu năm trước).

Kết quả cho thấy giá trị δ¹³C ở các mẫu ven biển cao hơn rõ rệt so với mẫu từ vùng nội địa, và tương đồng giữa các địa điểm ven biển bất kể vĩ độ hay tuổi địa chất. Đây là bằng chứng đầu tiên cho thấy MS đã diễn ra trong các hệ sinh thái tiền sử, và rằng nguồn carbon bổ sung phải đến từ một sinh vật sống phổ biến ở vùng ven biển nhưng không xuất hiện trong môi trường nội địa.

Đây là kiểu hành vi khá phổ biến ở các động vật hiện đại sinh sống ven biển.

Theo nhóm nghiên cứu, chỉ có một nhóm sinh vật phù hợp với các tiêu chí này: tảo biển. Hành vi ăn tảo biển vốn rất phổ biến ở các loài động vật ăn thực vật ven biển ngày nay, và kết quả phân tích cho thấy nhiều loài khủng long ăn thực vật thời Phấn Trắng cũng có thể đã làm điều tương tự. Tuy nhiên, không phải loài nào cũng sử dụng nguồn thức ăn này, chẳng hạn Tenontosaurus tilletti có giá trị δ¹³C tương tự động vật chỉ ăn thực vật trên cạn.

Dù bộ dữ liệu hiện tại cho thấy MS xuất hiện rõ rệt ở các khu vực ven biển được khảo sát, nghiên cứu vẫn thiếu mẫu từ các vĩ độ cực và xích đạo trong cùng thời kỳ. Nhóm tác giả cho rằng các nghiên cứu tiếp theo cần mở rộng phạm vi địa lý và thời gian để xác định mức độ phổ biến của hiện tượng này trong các giai đoạn khác như Kỷ Jura hay đầu Đại Tân sinh

Tiến sĩ Forster nhấn mạnh rằng kết quả nghiên cứu cho thấy mối liên kết sâu sắc giữa hệ sinh thái biển và trên cạn đã tồn tại suốt hàng trăm triệu năm. Việc hiểu rõ các mối tương tác này không chỉ giúp tái dựng môi trường cổ đại mà còn nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo vệ các hệ sinh thái ven biển hiện nay.