HÓA THẠCH MỚI HÉ LỘ SỰ THẬT ĐÁNG SỢ VỀ MỘT LOÀI GIÁP LONG CHÂU PHI

Các hóa thạch mới được phát hiện đã tiết lộ rằng loài khủng long bọc giáp kỳ lạ mang tên Spicomellus afer sở hữu bộ xương phủ đầy gai, trong đó có những chiếc gai dài tới một mét mọc ra từ cổ. Đây là bằng chứng cho thấy các đặc điểm vũ khí ở đuôi của nhóm Ankylosauria (giáp long) đã xuất hiện sớm hơn nhiều so với giả thuyết trước đây.

Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature cho biết Spicomellus afer sống cách đây hơn 165 triệu năm, vào thời kỳ Jura giữa, tại khu vực nay là thị trấn Boulemane ở Morocco. Đây là loài giáp long cổ nhất từng được biết đến và cũng là loài đầu tiên thuộc nhóm này được phát hiện tại châu Phi.

Phục dựng ngoại hình của Spicomellus afer. Tranh của Matthew Dempsey.

Ban đầu, loài này được mô tả vào năm 2021 dựa trên một mảnh xương sườn duy nhất. Tuy nhiên, các hóa thạch mới do nhóm cổ sinh vật học quốc tế khai quật đã làm rõ thêm đặc điểm giải phẫu của loài này. Các nhà nghiên cứu xác định rằng Spicomellus có gai xương gắn liền và nhô ra từ tất cả các xương sườn – một đặc điểm chưa từng thấy ở bất kỳ loài động vật có xương sống nào, còn sống hay đã tuyệt chủng.

Một cấu trúc đặc biệt được ghi nhận là vòng xương quanh cổ, từ đó mọc ra các gai dài tới 87 cm, có thể còn dài hơn khi sinh vật còn sống. Ngoài ra, cơ thể Spicomellus còn có nhiều loại gai và phiến giáp khác nhau, bao gồm gai lớn nhô lên từ hông, các gai dạng lưỡi dài, và các tấm giáp kép dọc theo vai.

Giáo sư Susannah Maidment từ Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên London và Đại học Birmingham, đồng trưởng nhóm nghiên cứu, nhận định rằng việc tìm thấy bộ giáp phức tạp như vậy ở một loài giáp long cổ có niên đại sớm đã làm thay đổi hiểu biết về quá trình tiến hóa của nhóm khủng long này. Cô nhấn mạnh tầm quan trọng của hóa thạch khủng long châu Phi trong việc mở rộng hiểu biết về đa dạng sinh học tiền sử.

Giáo sư Richard Butler, đồng trưởng nhóm từ Đại học Birmingham, cho biết cảm giác khi lần đầu nhìn thấy hóa thạch Spicomellus là “rùng mình” vì hình dạng quá khác biệt so với bất kỳ loài khủng long hay động vật nào từng biết. Ông cho rằng phát hiện này đã đảo ngược nhiều giả định trước đây về tiến hóa của ankylosaur và cho thấy còn rất nhiều điều chưa được khám phá.

Các nhà nghiên cứu cho rằng bộ gai của Spicomellus có thể không chỉ dùng để phòng vệ mà còn phục vụ mục đích phô trương, thu hút bạn tình hoặc cảnh báo đối thủ. Điều này khác biệt với các loài giáp long sau này, vốn có giáp đơn giản hơn và thiên về chức năng phòng thủ, có thể do áp lực từ các loài săn mồi lớn hơn trong Kỷ Phấn Trắng.

Dù phần cuối đuôi của Spicomellus chưa được tìm thấy, các đốt sống còn lại cho thấy có thể nó sở hữu vũ khí đuôi dạng chùy, đặc điểm chỉ xuất hiện ở các giáp long sống hàng chục triệu năm sau. Sự kết hợp giữa vũ khí đuôi và giáp hông cho thấy nhiều đặc điểm tiến hóa chủ chốt của nhóm này đã tồn tại từ rất sớm. Phát hiện này góp phần làm sáng tỏ lịch sử tiến hóa của khủng long và nhấn mạnh vai trò của hóa thạch trong việc giải mã quá khứ sinh học của Trái Đất.