CÔNG BỐ LOÀI THƯƠNG LONG MỚI THUỘC CHI PROGNATHODON TẠI MEXICO

Các nhà cổ sinh vật học tại Mexico vừa công bố loài thương long mới mang tên Prognathodon cipactli, một loài bò sát biển khá lớn sống vào cuối Kỷ Phấn Trắng, khoảng 70 triệu năm trước. Theo nhóm nghiên cứu từ Bảo tàng Sa mạc ở Saltillo và Đại học Bath (Anh), loài này dài khoảng sáu mét và là một trong những động vật săn mồi đứng đầu chuỗi thức ăn tại vùng biển cổ đại ở Đông Bắc Mexico.

Phục dựng ngoại hình của Prognathodon cipactli. Tranh của Pavel Galván.

Hành trình nhận diện loài mới bắt đầu từ năm 2001, khi một hộp sọ gần như hoàn chỉnh được phát hiện tại Thành hệ Méndez ở bang Nuevo León. Ban đầu, mẫu vật được mô tả vào năm 2007 như một thương long chưa xác định. Tuy nhiên, các phân tích mới đã xác nhận đây là một loài hoàn toàn mới thuộc chi Prognathodon, qua đó mở rộng hiểu biết về sự đa dạng của nhóm bò sát biển tại Mexico vào cuối Kỷ Phấn Trắng.

Khác với nhiều thương long lớn có hộp sọ thuôn dài và răng mảnh, Prognathodon cipactli sở hữu hàm ngắn, răng hình nón rất chắc khỏe. Đó là những đặc điểm cho thấy nó là một kẻ săn mồi hiệu quả, có khả năng tấn công nhiều loại con mồi, từ cá lớn, động vật có vỏ cho đến các loài bò sát biển khác. Nhà cổ sinh vật học Héctor Rivera-Sylva cho biết loài này có vai trò tương tự "orca thời hiện đại", giữ vị trí đỉnh chuỗi thức ăn tại khu vực khi đó.

Bối cảnh địa chất của vùng Đông Bắc Mexico thời kỳ này cũng rất khác so với hiện nay. Khu vực từng là các đầm lầy và bãi biển nông được bao phủ bởi thảm thực vật nhiệt đới, trước khi các lớp đá trầm tích nâng lên do hoạt động kiến tạo. Nhờ đó, những hóa thạch được tìm thấy tại Coahuila và Nuevo León ngày nay trở thành "cửa sổ thời gian", giúp tái hiện hệ sinh thái biển và lục địa cổ đại của khu vực.

Theo nhóm nghiên cứu, phát hiện Prognathodon cipactli cho thấy mức độ đa dạng sinh học vào cuối Kỷ Phấn Trắng lớn hơn nhiều so với những gì từng được biết. Mexico đang dần trở thành một điểm nóng cổ sinh vật học quan trọng, với ngày càng nhiều loài mới được mô tả và sự quan tâm gia tăng từ cộng đồng khoa học lẫn công chúng. Rivera-Sylva nhấn mạnh rằng những khám phá này góp phần thay đổi nhận thức trước đây rằng Mexico không có nhiều hóa thạch khủng long hay bò sát cổ đại, đồng thời truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ theo đuổi ngành cổ sinh vật học.

Nguồn: Alejandro I. López, "‘Prognathodon cipactli,’ a sea monster from the age of the dinosaurs discovered in Mexico" / El Pais.