TÌM THẤY HỆ TIÊU HÓA HOÀN CHỈNH CỔ NHẤT CỦA MỘT LOÀI BÒ SÁT TỪ TRƯỚC ĐẾN GIỜ

Một nhóm nghiên cứu quốc tế vừa công bố phân tích chi tiết về một hóa thạch biển đặc biệt từ Trung Quốc, lần đầu tiên cho phép quan sát rõ ràng hệ tiêu hóa của một loài bò sát biển sống cách đây 245 triệu năm. Mẫu vật thuộc loài Austronaga minuta - một đại diện của nhóm bò sát bao gồm cá sấu, khủng long và những họ hàng cổ xưa đa dạng của chúng - được bảo tồn gần như hoàn chỉnh với cả xương và mô mềm.

Phục dựng ngoại hình của Austronaga minuta. Tranh của Gabriel Ugueto.

Theo các nhà khoa học từ Trung Quốc, châu Âu và Mỹ, hóa thạch này cung cấp cái nhìn toàn diện đầu tiên về cấu trúc cơ thể của Austronaga minuta. Dù có nguồn gốc từ các loài bò sát sống trên cạn, Austronaga đã thích nghi mạnh mẽ với môi trường biển, sở hữu cổ và đuôi dài, chi trước dạng vây để điều hướng, trong khi chi sau thu nhỏ đáng kể. Những đặc điểm này cho thấy sự tiến hóa độc lập của loài, không liên quan trực tiếp đến các nhóm bò sát biển nổi tiếng như ngư long hay thương long.

Điểm nổi bật nhất của mẫu vật là vùng mô mềm nằm giữa các xương sườn, được xác định là phần còn lại của hệ tiêu hóa. Nhờ các phương pháp phân tích hiện đại như chụp UV và khối phổ, nhóm nghiên cứu đã nhận diện được dạ dày, gan và đường ruột. Gan có màu đỏ đặc trưng, vẫn còn dấu vết hemoglobin, trong khi dạ dày có dạng túi lớn và ruột là một ống đơn giản kéo dài. Đây là hệ tiêu hóa hoàn chỉnh cổ nhất từng được biết đến ở một loài bò sát.

Các nhà khoa học nhận định cấu trúc nội tạng của Austronaga tương đối đơn giản so với hình thái cơ thể đã thích nghi cao với đời sống dưới nước. Dạ dày chỉ có một buồng, khác với cấu trúc hai phần ở cá sấu và chim hiện đại. Đường ruột ngắn và ít phức tạp, tương tự các loài bò sát ăn cá ngày nay. Những dữ liệu này giúp làm sáng tỏ thêm quá trình tiến hóa của hệ tiêu hóa trong nhóm Archosauria cổ đại.

Phát hiện mới cũng cho thấy các đại diện sớm của nhóm Archosauria có khả năng tiến hóa đa dạng hơn so với hiểu biết trước đây. Theo các nhà nghiên cứu, Austronaga chứng minh rằng một số nhánh bò sát trên cạn đã sớm phát triển các đặc điểm chuyên biệt để thích nghi với môi trường biển, tương đương với những nhóm bò sát biển nổi tiếng khác trong Kỷ Tam Điệp.

Công trình nghiên cứu được thực hiện bởi các viện khoa học tại Trung Quốc, Đức, Anh, Mỹ và Thụy Sĩ, nằm trong chương trình khảo sát lịch sử tiến hóa của các nhóm bò sát hiện đại và sự đa dạng của chúng trong đại dương Kỷ Tam Điệp. Hóa thạch hiện được lưu giữ tại Bắc Kinh và tiếp tục được nghiên cứu để làm rõ hơn bối cảnh sinh thái của loài.

Kết quả nghiên cứu đã được công bố trên tạp chí Science Advances, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong việc hiểu rõ hơn về giải phẫu và tiến hóa của các loài bò sát biển cổ đại, đồng thời mở ra triển vọng phát hiện thêm các mẫu vật mô mềm hiếm gặp trong tương lai.

Nguồn: Meike Rech, "Spectacular discovery provides insight into the internal organs of a marine reptile" / Eureka Alert.