BỘ XƯƠNG CHÓ CỰC KỲ HOÀN CHỈNH LÊN ĐẾN 30 TRIỆU NĂM TUỔI ĐƯỢC PHÁT HIỆN TẠI MỸ

Dinoman tháng 7 30, 2026

Các nhà cổ sinh vật học tại Đại học Michigan vừa công bố mô tả chi tiết về bộ xương gần như hoàn chỉnh của Mesocyon coryphaeus, một loài chó cổ đại sống cách đây khoảng 30 triệu năm. Mẫu vật được phát hiện từ cuối thập niên 1980 gần Khu bảo tồn hóa thạch John Day (bang Oregon, Mỹ) và được đánh giá là bộ xương đầy đủ nhất của loài chó tiền Thời kỳ Băng Hà từng tìm thấy ở Bắc Mỹ.

Phục dựng cảnh một bầy Mesocyon đang săn những con ngựa ba móng Miohippus. Tranh của Roger Witter.

Khi mới được khai quật, các nhà nghiên cứu nhầm lẫn mẫu vật là hóa thạch của nhóm oreodont, những động vật có họ hàng với cừu, lạc đà và lợn. Đến thập niên 1990, phần đầu được tách ra để trưng bày và lúc đó mới xác định đây là một loài chó cổ. Đến năm 2012, các nhà cổ sinh vật học của công viên đã mở lớp thạch cao bảo vệ và phát hiện phần thân còn lại của bộ xương được bảo tồn rất tốt.

Theo Anne Kort, nhà cổ sinh vật học tại Đại học Michigan và tác giả chính của nghiên cứu, mẫu vật gần như đầy đủ, chỉ thiếu phần đuôi và một số xương ở bàn tay, bàn chân. Đặc biệt, bộ xương còn bảo tồn baculum (xương dương vật), cho phép xác định chắc chắn cá thể này là con đực. Ngoài ra, mẫu vật có một dạng tăng trưởng xương di truyền ở cổ tay gọi là osteochondroma, xuất hiện ở khoảng 60% các hóa thạch chó cổ nhất, giúp củng cố việc phân loại loài.

Phân tích giải phẫu cho thấy Mesocyon có thân hình ngắn và chắc, không có các đặc điểm chuyên biệt cho việc chạy nhanh như chó hiện đại. Khớp khuỷu tay cho thấy loài này có khả năng xoay cẳng tay, phù hợp với hành vi leo trèo hoặc quắp giữ con mồi. Mesocyon cũng còn giữ lại ngón chân cái (dewclaw), cho thấy nó có thể đi bằng cả bàn chân thay vì chỉ bằng đầu ngón như chó ngày nay.

Sơ đồ mẫu vật vừa được phát hiện.

Mesocyon xuất hiện khoảng 10 triệu năm sau tổ tiên chung của họ chó, Hesperocyon, trong bối cảnh khí hậu toàn cầu bắt đầu lạnh hơn và rừng rậm thu hẹp thành các vùng cây bụi và rừng thưa. Những thay đổi môi trường này được cho là ảnh hưởng lớn đến sự tiến hóa của các đặc điểm vận động ở nhóm chó cổ.

Kort nhấn mạnh rằng Mesocyon không phải tổ tiên trực tiếp của chó hiện đại. Dòng tiến hóa của loài này đã tuyệt chủng hoàn toàn, đồng nghĩa một dạng sinh thái của họ chó đã biến mất vĩnh viễn. Bà cho rằng phát hiện này nhắc nhở rằng khi một loài tuyệt chủng, toàn bộ vai trò sinh thái của nó cũng mất đi và không thể được thay thế hoàn hảo bởi loài khác.

Nghiên cứu được công bố trong Journal of Paleontology, nhân dịp kỷ niệm 50 năm thành lập Khu bảo tồn hóa thạch John Day. Công trình có sự tham gia của các nhà khoa học thuộc Cơ quan Quản lý Đất đai Mỹ, Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Los Angeles và các nhà nghiên cứu tại công viên.