HÓA THẠCH KHỦNG LONG CỰC HIẾM SẮP ĐƯỢC ĐEM RA ĐẤU GIÁ, ƯỚC TÍNH THU 6-9 TRIỆU ĐÔ-LA

Một bộ xương khủng long từng được giới thiệu dưới tên gọi “Chomper”, được cho là một cá thể Tyrannosaurus rex non, nay đã được đổi tên thành Jodi sau khi được phân loại lại thành một loài thuộc chi Nanotyrannus. Mẫu vật này sẽ được nhà đấu giá Sotheby’s đưa ra đấu giá tại New York vào ngày 27/10, với mức ước tính từ 6 đến 9 triệu đô-la, thấp hơn đáng kể so với mức định giá 20 triệu đô-la khi còn được xem là T. rex non.

Cận cảnh bộ xương khủng long tên Jodi. Ảnh: Sotheby's.

Sự thay đổi này bắt nguồn từ một cuộc tranh luận kéo dài nhiều thập niên trong giới cổ sinh vật học. Từ lâu, các nhà nghiên cứu vẫn bất đồng về việc những bộ xương có hình dạng giống T. rex nhưng kích thước nhỏ hơn là các cá thể non của loài săn mồi nổi tiếng này hay thuộc về một chi riêng biệt. Theo một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Nature vào năm 2025, Nanotyrannus đã được xác nhận là một chi khủng long riêng biệt, với khoảng 150 đặc điểm giải phẫu khác biệt so với T. rex.

Các tác giả nghiên cứu cho rằng phát hiện này cho thấy hệ sinh thái Bắc Mỹ cuối Kỷ Phấn Trắng không chỉ có một loài thú săn mồi khổng lồ thuộc Họ Bạo long. Thay vào đó, Nanotyrannus được mô tả là một động vật ăn thịt chuyên hóa cao, có tốc độ nhanh và cùng tồn tại với T. rex khoảng 67 triệu năm trước.

Theo bà Cassandra Hatton, Giám đốc bộ phận Khoa học và Lịch sử Tự nhiên của Sotheby’s, sự thay đổi trong cách phân loại Jodi là ví dụ cho thấy khoa học cổ sinh vật học luôn phát triển khi các bằng chứng mới xuất hiện. Bà nhận định rằng những mẫu vật như Jodi có thể giúp các nhà khoa học trả lời nhiều câu hỏi về cách các hệ sinh thái cổ đại vận hành và làm thay đổi hiểu biết hiện nay về giai đoạn cuối Kỷ Phấn Trắng.

Bản thân Jodi cũng là một hóa thạch đáng chú ý. Bộ xương có chiều dài gần 6 mét, cao hơn chiều cao trung bình của một người trưởng thành. Mẫu vật còn lưu giữ gần như trọn vẹn phần hộp sọ với 35 chiếc răng, cùng đầy đủ bốn móng vuốt. Ngoài ra, xương chậu, xương đùi và xương đòn đều còn được bảo tồn. Các đánh giá trước đây cho rằng bộ xương hoàn chỉnh khoảng 55%.

Nanotyrannus đã được xác định là một chi khủng long riêng biệt, không phải T. rex non từ năm 2025. Tranh của Anthony Hutchings.

Jodi được phát hiện năm 2019 tại miền Đông bang Montana (Mỹ) bởi nhà sưu tầm hóa thạch Jodi Pierson, người mà bộ xương sau này được đặt tên theo. Hóa thạch nằm trong Thành hệ Hell Creek, một trong những địa điểm nổi tiếng nhất thế giới đối với nghiên cứu khủng long cuối Kỷ Phấn Trắng và cũng là nơi từng mang lại những mẫu T. rex đầu tiên được khoa học mô tả. Công tác khai quật được thực hiện bởi nhà cổ sinh vật học thương mại Clayton Phipps, và còn được ghi hình trong loạt chương trình truyền hình Dino Hunters của Discovery Channel.

Clayton Phipps từ lâu đã ủng hộ quan điểm rằng Nanotyrannus là một chi riêng. Ông từng tham gia khai quật hóa thạch nổi tiếng “Dueling Dinosaurs”, gồm một cá thể Triceratops và một cá thể khủng long ăn thịt cỡ nhỏ hiện được xác định là Nanotyrannus. Sau khi Bảo tàng Khoa học Tự nhiên Bắc Carolina tiếp nhận mẫu vật này vào năm 2020, các nhà nghiên cứu Lindsay Zanno và James Napoli đã sử dụng dữ liệu từ khoảng 200 hóa thạch bạo long trên thế giới để thực hiện nghiên cứu đăng trên Nature, góp phần củng cố vị thế khoa học của Nanotyrannus.

Sự xuất hiện của Jodi trên thị trường diễn ra trong bối cảnh hóa thạch khủng long ngày càng trở thành một phân khúc đấu giá có giá trị cao. Sotheby’s từng bán bộ xương T. rex mang tên Gus với giá 50,1 triệu đô-la vào năm 2026, trong khi bộ xương Stegosaurus mang tên Apex được bán với giá 44 triệu đô-la trong năm 2024. Dù không sở hữu mức độ nổi tiếng như T. rex, Jodi được kỳ vọng sẽ thu hút sự quan tâm của các nhà sưu tập nhờ tình trạng bảo tồn tốt và vai trò của nó trong một cuộc tranh luận khoa học quan trọng về sự đa dạng của các loài khủng long săn mồi cuối Kỷ Phấn Trắng.