LIỆU BẠN CÓ THỂ CƯỠI MỘT CON DỰC LONG BAY TRÊN TRỜI?

Ý tưởng cưỡi dực long khi chúng đang bay là một hình dung hấp dẫn trong văn hóa đại chúng, nhưng thực tế khó trở thành hiện thực. 

Di chuyển trên không bằng dực long là một ý tưởng thú vị, nhưng không thực tế.

Việc mang một người trên lưng khi đang bay hoàn toàn không khả thi dựa trên những hiểu biết của chúng ta về giải phẫu - sinh học của nhóm động vật này. Dực long, dù có kích thước rất lớn ở một số loài như Quetzalcoatlus northropi, sở hữu bộ xương cực kỳ nhẹ, rỗng và được tối ưu hóa cho bay lượn bằng cách giảm tối đa trọng lượng cơ thể. Mọi cấu trúc của chúng từ xương cánh, đốt sống, đến dây chằng.. đều được thiết kế để chịu lực khí động học, không phải để gánh thêm tải trọng lớn trên lưng.

Một trong những điểm quan trọng nhất là cột sống và vai của dực long không được xây dựng để chịu lực nén từ trên xuống. Ở động vật có thể cưỡi được như ngựa hay lạc đà, cột sống có các mấu gai lớn, cơ lưng dày và cấu trúc đốt sống chịu lực tốt. Dực long thì ngược lại: cột sống mảnh, các mấu gai thấp, và phần lưng không có cơ bắp đủ để chống lại trọng lượng của một người trưởng thành. Chỉ cần thêm vài chục ký lên lưng cũng đủ gây tổn thương nghiêm trọng, thậm chí có thể làm gãy xương.

Ngoài ra, cơ chế bay của dực long phụ thuộc vào sự phối hợp tinh vi giữa cánh màng, cơ ngực khổng lồ và xương ức phát triển. Khi thêm tải trọng lớn, lực nâng cần thiết tăng lên theo cấp số nhân, khiến chúng phải đập cánh mạnh hơn nhiều lần. Điều này không chỉ vượt quá khả năng cơ học của cánh mà còn khiến chúng không thể cất cánh bằng kiểu "bật bốn chân" (quadrupedal launch) đặc trưng, một cơ chế vốn đã được tinh chỉnh đến giới hạn sinh học.

Ngay cả những dực long khổng lồ như Quetzalcoatlus northropi với sải cánh hơn 10 mét cũng chỉ có cân nặng 150-250 kg theo các ước tính mới nhất. Với tỷ lệ cơ thể như vậy, chúng không thể mang thêm 50-70 kg (tương đương cân nặng một người trưởng thành) mà vẫn duy trì bay ổn định. Khả năng mang tải của chúng có lẽ chỉ đủ cho những con mồi nhỏ hoặc vừa, chứ không bao giờ đạt đến mức có thể chở một sinh vật lớn khác.

Vậy, nếu không phải chở trên lưng mà quắp bằng chân thì sao? Đây cũng là một hình dung sai lầm phổ biến. Chân dực long nhỏ, nhẹ và không có cơ chế siết mạnh như chim săn mồi. Ngón chân của chúng không có gân móc khỏe, không thể khóa lại để giữ vật nặng. Chúng được thiết kế để đi bốn chân trên mặt đất, không phải để nâng hay mang tải. Một người trưởng thành nặng 50-70 kg vượt xa khả năng chịu lực của toàn bộ chi sau. Ngay cả khi giả định chúng có thể tóm được, trọng tâm cơ thể sẽ bị kéo lệch xuống dưới, khiến chúng mất ổn định khí động học và gần như chắc chắn không thể duy trì bay.

Trường hợp cuối cùng, liệu chúng có thể chở người dưới dạng... thức ăn đang tiêu hóa hay không? Đây cũng là một ca khó, bởi như đã nói, với cân nặng 150-250kg, khi đã xơi một lượng thịt lên đến 50-70kg thì chúng cũng không thể cất cánh ngay lập tức. Giống như các loài chim lớn hiện nay như kền kền, đại bàng hay cò, dực long không thể bay khi bụng quá nặng; trọng tâm bị kéo xuống khiến cú "bật bốn chân" đặc trưng của chúng không đủ lực để đưa cơ thể vào không khí. Điều hợp lý nhất mà một dực long sẽ làm sau khi ăn no là đứng nghỉ ở nơi an toàn và chờ tiêu hóa bớt. Bay là một hoạt động đòi hỏi sự cân bằng tinh tế giữa trọng lượng, lực nâng và hình dạng cơ thể. Chỉ cần tăng thêm 10-20% trọng lượng cơ thể cũng đủ khiến chúng khó lòng cất cánh. Với tải trọng lớn hơn nữa, việc bay là hoàn toàn bất khả thi.

Từ góc độ sinh học, khí động học và giải phẫu, dực long là những sinh vật bay tuyệt vời nhưng cực kỳ tinh tế và "mong manh". Chúng không phải là những sinh vật cưỡi được hay có khả năng tải nặng như những gì phim ảnh và game vẫn thường khắc họa.